ما بندگان اضطراریم

[محی الدین ابن عربی]

غیب، جز به «عبودیت اضطرار» مقابله نمی شود، چون غیب عبارت از اصل است و آن هویت حق تعالی می باشد، و غیب هیچ وقت از هویت مفارق و جدا نیست. پس صبح، عبارت از خروج از غیب است به شهادت. (1)

خداوند وقتی ما را ندا(ی به حج) داد، جز آنکه قصد بیت کنیم فرامان نخواند، پس درست نیست که وقتی بدان رسیدیم، به چیزی غیر آنچه که ما را بدان فرا خوانده آغاز کنیم، پس کاری انجام نمی دهیم تا بدان طواف کنیم، و چون آن را به صفتی که بدان دستورمان داده قصد کردیم، در آن هنگام ما را بر حدی که برایمان در دیگر مناسک رسم کرده است تصرف می کند، زیرا ما بندگان اضطراریم و به مقاممان از عبودیت وفا کرده ایم. (2)

***

[یزدانپناه عسکری]

انسان مضطر و نیازمند به یاد آوردن عبودیت در غیب است و ملاکی برای قیاس و مقابله از آن ادراک بلا واسطه ندارد.

____________________

1 – فتوحات مکیه، شیخ محی الدین ابن عربی، ترجمه تعلیق محمد خواجوی- تهران: انتشارات مولی، 1383، جلد 4، ص 430 (571/6)

2 - فتوحات مکیه، شیخ محی الدین ابن عربی، ترجمه تعلیق محمد خواجوی- تهران: انتشارات مولی، 1383، جلد 5، ص 675 (366/10)

- [الغیب الا بعبودیه الاضطرار، لان الغیب (هو) الاصل، و هو هویه الحق- و لا یفارق الغیب الهویه -، قال:" و الصبح (هو) خروج من الغیب الی الشهاده،.(محیی الدین بن عربی، الفتوحات المکیه، عثمان یحیی، 14جلد، دار احیاء التراث العربی - بیروت، چاپ: دوم، 1994 م. ج6 ؛ ص 415)]

- [ان الله لما دعانا، ما دعانا الا ان نقصد" البیت". فلا ینبغی ان نبدا، اذا وصلنا الیه، بغیر ما دعانا الیه، و لا نفعل شیئا حتی نطوف به. فاذا قصدناه بالصفه التی امرنا بها، حینئذ تصرفنا بعد ذلک علی حد ما رسم لنا فی سائر المناسک: ان کنا عبید اضطرار، و وفینا بمقامنا من العبودیه. (محیی الدین بن عربی، الفتوحات المکیه، عثمان یحیی، 14جلد، دار احیاء التراث العربی - بیروت، چاپ: دوم، 1994، ج10 ؛ ص365 ، 366)]