سطوح پنج گانه امنیت ملی

ابعاد پنج گانه امنیت ملی. امنیتی ملی دارای پنج بعد نظامی، اقتصادی، سیاسی، فرهنگی اجتماعی و زیست محیطی است. 

۱. امنیت نظامی: امنیتی نظامی را می توان به صورت نبود تهدیدات نظامی خارجی و داخلی علیه ارزش های مادی و معنوی یک کشور و عدم احساس ترس از تهدید آنها تعریف کرد. به بیانی دیگر وقتی که یک کشور امنیت دارد که برای احتراز از جنگ یا عدم احساس ترس از جنگ مجبور به قربانی کردن ارزش های خود نباشد و در صورت وقوع جنگ توانایی حفظ آنهارا داشته باشد. 

۲ امنیت سیاسی: عبارت است از ثبات سازمانی و ساختاری کشور، نظام حکومتی و ایدئولوژی مشروعیت بخش به دولت و نظام حکومتی آن. یکی از مبانی اولیه امنیت سیاسی، مشروعیت و مقبولیت نظام سیاسی و حکومت نزد ملت میباشد که مستلزم جلب رضایت شهروندان است. 

۳. امنیت فرهنگی و هویتی: هدف مرجع امنیتی اجتماعی و هویتی جامعه و هویت ملی است نه اقتدار حاکمیت دولت. به عبارت دیگر هدف اولیه و اصلی تامین تداوم و بقای جامعه و هویت آن مستقل از دولت و حکومت است. 

۴. امنیت اقتصادی: در دو مفهوم معنا میابد در معنای اول به عنوان لازمه امنیتی نظامی تلقی و تصور می شود از این منظر امنیت اقتصادی که بر حسب قدرت اقتصادی تعریف میشود، ماهیت و کارکردی ابزاری دارد که در خدمت قدرت نظامی قرار می گیرد. در مفهوم دوم، امنیت اقتصادی یک وجه و بعد مستقل از امنیت ملی به شمار می رود. به طوری که امنیت اقتصادی از سوی نیروهای و جنگ نظامی تهدید نمی شود که با قدرت نظامی بتوان آن را تضمین کرد. زیرا اقتصاد و به تبع آن امنیت اقتصادی ماهیت و هویتی مستقل از امنیت نظامی دارد . امروزه جنگ اقتصادی در حقیقت جایگزینی کارکردی برای استفاده از نیروی نظامی است.

۵. امنیت زیست محیطی: امنیتی زیست محیطی به دو معنا قابل تصور است نخست،یکی از ابعاد امنیت ملی که هدف مرجع آن حفظ موجودیت و حاکمیت دولت است. در این معنا نگهداری و حفظ محیط زیست پیش شرط و لازمه بقا و امنیت دولت تلقی شده و ضرورت میابد. لذا امنیت زیست محیطی ناظر و معطوف به تداوم و پایداری محیط طبیعی به عنوان سیستم حمایتی و حفاظتی دولت است که بدون آن موجودیت آن با تهدید همراه میشود. 

در معنای دوم: هدف مرجع امنیت، خود محیط زیست است که باید در برابر تهدیدات وجودی بقا و دوام یابد. در این برداشت از امنیت زیست محیطی، تداوم و پایداری محیط زیست، جایگزین حاکمیت دولت میشود. بنابراین پدیده ها و تحولات طبیعی، انسانی و اجتماعی که تداوم و بقای محیط زیست را به خطر می اندازند، تهدید امنیتی به شمار می روند.

منابع فیروزآبادی، سید جلال. اصول و مبانی روابط بین الملل ۱۴۰۰

لطفا تحلیل های خود را با توجه به متن و شراطی فعلی کشور بنویسید.