محمدمهدی عبادی نژاد
10 یادداشت منتشر شدهنقش بازی های ذهنی و چالش های جدید بر عملکرد مغز
بازی های ذهنی به چند طریق روی مغز تاثیر می گذارند:
1. تقویت پلاستیسیته عصبی:
مغز انسان می تواند ساختار خود را در پاسخ به یادگیری تغییر دهد. وقتی با یک چالش فکری جدید در یک بازی روبرو می شوید، مغز مجبور می شود سیناپس های (نقاط اتصال) جدیدی ایجاد کند که هرچه بازی پیچیده تر باشد، این نقاط اتصال و سیم کشی های جدید نیز بیشتر اتفاق می افتد.
2. ضخیم شدن غلاف میلین:
این مورد بسیار جالب است. انجام زیاد بازی های ذهنی باعث می شود پیام های عصبی با سرعت بیشتری منتقل شوند. این کار از طریق فرایندی به نام میلین سازی رخ می دهد. با ضخیم تر شدن غلاف میلین در نتیجه بیشتر استفاده شدن یک مسیر عصبی (مانند مسیر تفکر در شطرنج یا بازی نقطه و حرف)، سرعت پردازش اطلاعات نیز در آن مسیر افزایش می یابد.
3. افزایش ذخیره شناختی:
بازی های ذهنی باعث ساخته شدن شبکه های عصبی پشتیبان می شوند. مثلا اگر بخشی از مغز به دلیل پیری یا بیماری آسیب ببیند، افرادی که ذخیره شناختی بالایی (به دلیل سال ها فعالیت ذهنی) دارند، مغزشان می تواند از مسیرهای جایگزین برای انجام همان کارها استفاده کند که این موضوع، ظهور علائم آلزایمر را به تاخیر می اندازد.
4. تقویت قشر پیش پیشانی:
با انجام بازی های استراتژیک که مرتبط با بخش جلویی مغز هستند، مسیرهای عصبی مربوط به حافظه و توانایی تفکیک اطلاعات مهم از نویزهای محیطی بهبود می یابد.
5. ترشح دوپامین و پاداش عصبی:
با پیروز شدن در یک بازی ذهنی، مغز دوپامین ترشح می کند که نه تنها حس خوبی ایجاد می کند، بلکه باعث تثبیت مسیرهای عصبی تازه شکل گرفته می شود.
نکته مهم اینجاست که مغز باید همواره با مسیرهای عصبی جدید تغذیه شود. زیرا اگر مغز مدت زیادی با یک بازی تکراری دست و پنجه نرم کند، آن مسیر برای مغز بهینه سازی شده و مغز مسیر جدیدی نمی سازد. بنابراین مغز باید همواره با چالش های جدیدتر برای ساختن مسیرهای عصبی جدیدتر روبرو شود.