وجوب و امکان آگاهی

[محی الدین ابن عربی]

دل انسان از آن مرتبه که داده است او را فطرت او، چنانچه فحوای «فطرت الله التی فطر الناس علیها – روم/20»، از آن افصاح می نماید هم در معنی و باطن حرف راه دارد و هم در مغنی و ظاهر او، و جولان در میان هر دو می کند از روی برزخیتی که حقیقت قلب از آن از آن ظاهر گشته. «والقلب من حیث ما تعطیه فطرته – یجول مابین مغناد و معناد» چنانچه بر واقفان و اصول قوم پوشیده نیست که حقیقت انسانی برزخ واقع شده میانه ی وجوب که ظاهر وجود است – و میانه ی امکان که ظاهر علم است، و قلب صورت اوست.(1)

***

[یزدانپناه عسکری]

وجوب ظاهر وجود، فرمان حق تعالی و مربوط به اراده است. امکان آگاهی مستقیم در همسویی فطری بین ایدیهم* و حقیقت قلب است.

____________

1 - ترجمه ابیات دهگانه محیی الدین ابن عربی ، صاین الدین علی بن محمد ترکه اصفهانی ، نجیب مایل هروی – تهران : مولی 1385 صفحه 8 ، 9

- * (یعلم ما بین ایدیهم و ما خلفهم و لا یحیطون به علما - طه : 110) ، (یعلم ما بین ایدیهم و ما خلفهم و الی الله ترجع الامور - الحج : 76) ، (ا فلم یروا الی ما بین ایدیهم و ما خلفهم من السماء و الارض - سبا : 9)