پیوند بین ادبیات و جامعه (ادبیات اجتماعی۱)
پیوند بین ادبیات و جامعه (ادبیات اجتماعی)
ادبیات بیان کننده همدردی های اجتماعی است. طبیعتا تاثیر مثبتی بر ذهن و نگرش ما دارد. واکنش جامعه به ادبیات به شکلی زنده است. یک شعر الهام بخش، تاثیر کلی بر جامعه ایجاد می کند. احساسات و اشتیاق ما برای خیر را برمی انگیزد. شلی شاعران را قانونگذاران ناشناخته بشر خوانده است. وظیفه قانونگذار وضع قانون است، یک سیر عملی ثابت که افراد ممکن است از آن تبعیت کنند. شعر و ادبیات عموما این کار را آرام و بدون مزاحمت انجام می دهند. بارها مشاهده شده است که رمان ها جهت ذهن انسان را تغییر داده و حرکاتی را به راه انداخته اند که شیوه های زندگی ما را تغییر داده است.
تاثیر ادبیات بر جامعه به طور مستقیم یا غیرمستقیم احساس می شود. بنابراین «کلبه عمو تام» میس استو مستقیما مسئول جنبشی علیه برده داری در ادبیات و زندگی آن روزها در ایالات متحده بود. رمان های دیکنز تاثیر غیرمستقیم به ایجاد یک همبستگی در جامعه برای تعدیل و رفع ناهنجاری های اجتماعی داشت و خواستار اصلاحات ضروری بود. رمان های سارات چاندرا در باعث پیشرفت زیادی در شکستن محافظه کاری در مورد زنان در جامعه ما داشته اند. اما واضح است که اگر به ادبیات علاقه مند باشیم و تاثیر آن به طور گسترده ما را به حرکت درآورد. بدون شک، هنرمند واقع گرا جنبه های عجیب و غریب تر زندگی را بیش از حد مورد توجه قرار می دهد، اما برای شناخت کامل زندگی، نه تنها جنبه روشن، بلکه جنبه های پنهان و تاریک زندگی نیز باید شناخته شود.
جامعه ادبیات می آفریند. شاید بتوان آن را آینه جامعه توصیف کرد. اما کیفیت و ماهیت انعکاس بستگی به نگرش ذهنی نویسنده دارد، خواه او در نگرش مترقی باشد یا ارتجاعی. طبیعتا نویسنده محافظه کار بر جنبه هایی از زندگی اجتماعی تاکید می کند که شیوه های سنتی زندگی را به بهترین شکل ممکن نشان می دهد. به عنوان مثال، احترام به آرمان های دیرینه، احترام به دین، عفت زن و غیره ارزش زیادی قائل است. از سوی دیگر، یک نویسنده مترقی تمایل دارد نشان دهد که چگونه آرمان های قدیمی به عنوان محدودکننده آزادی طبیعی ذهن انسان عمل می کنند، حرکت آزادانه زن و مرد را در فضایی نامحدود فلج می کنند، برای گستتن زنجیرهای آرمان های جدید و به حرکت درآوردن جامعه ای که به نظر می رسد چشم به راه افق های جدیدتر زندگی است.
ما در یک جامعه زندگی می کنیم. یعنی روابط متقابلی بین افرادی که در جامعه زندگی می کنند وجود دارد. ما دوست داریم در مورد هموطنان خود که در جامعه زندگی می کنند، افکار و احساسات آنها، دوست داشتن ها و ناخوشایندهای آنها بشنویم.
Literature and Society
DR. JAYSINH B. ZALA
Assistant Professor,
Bahauddin Arts College, Junagadh