از اثبات ایگو تا اخلاص، پیشبرد علم، تجلی عمیق تر ایمان

13 دی 1404 - خواندن 4 دقیقه - 92 بازدید

از اثبات ایگو تا اخلاص، پیشبرد علم، تجلی عمیق تر ایمان

اگر صرفا انتظار معجزه خواستن از خدا ناشی از اثبات ایگو (اثبات خود و انتخاب فکری خود به دیگران است) تا اخلاص. پس می توان گفت توقع داشتن از علل (اسباب) و پیشبرد علم اعتقاد بیشتری به خدا است تا صرفا انتظار معجزه داشتن (فراعلی)

کسانی که معجزه میخواهند در واقع می خواهند حقانیت خودشان و عقیده شان را به دیگران ثابت کنند.

نکته مهم حتی علمی که انسان کشف می کند، در نهایت کشف حقایق الهی است.

(حقیقت مثلا علم ریاضی ۲+۲=۴ ازلی است. از مهبانگ به این ور ایجاد نشده) به یادداشت در این رابطه مراجعه شود برای درک بیشتر این نکته به یادداشت:

تکامل در سایه حکمت ؛ تقابل نگاه مکانیکی و کل نگر به حقیقت مراجعه کنید.

خداوند در قرآن بارها بر مطالعه ی طبیعت و کشف قوانین آن تاکید کرده است (مانند آیات مربوط به تفکر در آفرینش آسمان ها و زمین). بنابراین، به کارگیری عقل و علم برای فهم و استفاده از این اسباب، نه تنها نافی ایمان نیست، بلکه شکلی از عبادت و تسلیم در برابر نظام حکیمانه ی الهی محسوب می شود.
پیامبر اکرم (ص) نیز فرمودند: «با توکل زانوی اشتر ببند.
که اشاره به ضرورت به کارگیری اسباب، همراه با توکل دارد.

رسول الله صلی الله علیه و آله : لیس الایمان بالتحلی ولا بالتمنی ، ولکن الایمان ما خلص فی القلب وصدقه الاعمال .


ایمان نه به ظاهر است و نه به آرزو، بلکه ایمان آن است که در دل خالص باشد وعمل آن را تصدیق کند.

یعنی ایمان واقعی باید در عمل و استفاده از ابزارهای مشروع تجلی یابد.

اگر انتظار معجزه ناشی از تمایل به اثبات حقانیت خود یا نمایش ایمان به دیگران باشد، قطعا با اخلاص در تضاد است. در مقابل، تلاش برای فهم و به کارگیری اسباب طبیعی، نیازمند فروتنی در برابر قوانین الهی و پذیرش این اصل است که همه چیز در نهایت به اراده ی خداوند است، حتی اگر از طریق علل طبیعی محقق شود. این نگاه، می تواند نشانه ی عمق ایمان باشد، چرا که شخص در عین تلاش، نتیجه را تنها از خدا می داند.

به عبارت دیگر، ایمان بالنده ایمانی است که انسان را به سمت کشف قوانین الهی در طبیعت سوق دهد و در عین حال، وابستگی قلبی به خدا را حفظ کند. این رویکرد، همسو با پیشبرد علم و احترام به نظام علیتی است که خود خداوند وضع کرده است.

می توان گفت: اعتقاد به اسباب طبیعی و تلاش علمی، اگر با نیتی خالصانه و در چارچوب شناخت خدا به عنوان خالق این قوانین باشد، می تواند تجلی ای عمیق تر از ایمان و اخلاص باشد نسبت به کسی که در انتظار معجزه، از تلاش و تفکر در نظام الهی غافل می شود. البته این به معنای انکار امکان وقوع معجزه یا فضل خاص الهی نیست، بلکه تاکید بر این است که سنت معمول خداوند بر پایه ی اسباب است و احترام به این سنت، خود عین احترام به حکمت اوست.
در نهایت، ایمان برتر از نگاه بسیاری از عالمان اسلامی، ایمانی است که هم قوانین الهی در طبیعت را محترم شمارد، هم توکل را فراموش نکند، و هم از هرگونه ریا و خودنمایی (اثبات ایگو) به دور باشد.

بنابراین، دانشمندی که با فروتنی در پی کشف این قوانین است، به شکلی عمیق تر در حال تصدیق حکمت خداوند است تا فردی که برای اثبات ایگو اش در انتظار معجزه است.


پیشبرد علم، با نیتی خالصانه و در چارچوب توحید، می تواند متعالی ترین شکل عبادت و تجلی ایمان باشد، زیرا هم احترام به قوانین الهی را در پی دارد و هم نیازمند فروتنی در برابر عظمت خلقت است.