امکان سنجی حضور برخی از علفهای هرز مهاجم در استان گلستان
محل انتشار: مجله پژوهش های تولید گیاهی، دوره: 25، شماره: 3
سال انتشار: 1397
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 488
فایل این مقاله در 13 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_JOPP-25-3_010
تاریخ نمایه سازی: 11 آبان 1398
چکیده مقاله:
چکیده: سابقه و هدف: گونه هاى مهاجم از چالش هاى مهم مدیریتى علف های هرز هستند. تشخیص گونه های مهاجم در مراحل اولیه می تواند در کنترل آنها بسیار موثر باشد، اما این تشخیص جز با پایش و دیده بانی منظم امکان پذیر نمی باشد. با توجه به قدرت توسعه و پراکنش بسیار بالای گیاهان مهاجم و همچنین دامنه وسیع تحمل به شرایط محیطی مختلف، تهیه نقشه پراکنش این گونه ها و تعیین محدوده جغرافیایی پراکنش آنها ضروری بوده و به عنوان اساسی ترین اقدام در مدیریت تلفیقی آنها محسوب می شود. مواد و روش ها: به منظور شناسایی مناطق مستعد آلودگی به علف های هرز مهاجم کنجد شیطانی(Cleome viscosa L.)، نیلوفر وحشی (Ipomoea purpurea (L.) Roth)، خربزه وحشی ( Cucumis melo L.) ، فرفیون ناجور برگ (L. Euphorbia heterophylla ) و فرفیون خوابیده (Euphorbia maculata L.) در مرحله جوانه زنی، ابتدا نیازهای بومشناختی (دماهای کمینه، مطلوب و بیشینه، EC و pH ) در گیاهان فوق با استفاده از منابع موجود تعیین گردید. برای تعیین محدوده متغیرهای محیطی مورد مطالعه در سطح استان گلستان در مرحله جوانه زنی علف های هرز اشاره شده، از میانگین 10 ساله داده های هواشناسی استان استفاده شد. لازم به ذکر است که در این مطالعه ماه های اردیبهشت، خرداد و تیر ماه، به عنوان ماه هایی که امکان جوانه زنی بذر این گیاهان در آنها وجود دارد، در نظر گرفته شد. همچنین از داده های خام 505 نقطه از اراضی کشاورزی، برای تعیین اسیدیته و شوری خاک استفاده شد. کار فراخوانی لایه های اطلاعاتی طبقه بندی شده در محیط GIS نسخه 10 انجام شد و در انتها احتمال حضور و عدم حضور هر کدام از گونه های گیاهی فوق به صورت مکانی مشخص گردید. یافته ها: نتایج این تحقیق حاکی از آن است که محدوده وسیعی از استان گلستان به ترتیب با 790325، 772884 و 708968 هکتار مستعد هجوم گونه های کنجد شیطانی، خربزه وحشی و فرفیون خوابیده است. از لحاظ درجه اهمیت گونه فرفیون ناجور برگ در رتبه دوم قرار گرفته (مناطق مستعد: 583700 هکتار و مناطق غیرمستعد: 225025 هکتار). در این گونه دما و شوری به عنوان مهمترین عوامل محدودیت پراکنش این علف هرز تعیین شد. در زمینه پراکنش وسیع گونه نیلوفر وحشی معرفی شده در استان نگرانی خاصی وجود ندارد زیرا بررسی نقشهها نشان می دهد که از نظرتوزیع جغرافیایی در محدوده مورد مطالعه، از نظر EC و دمای مطلوب، هیچ محدودیتی برای جوانه زنی و استقرار این گیاه وجود ندارد. اما از نظر pH مانع مهمی در افزایش دامنه پراکنش این گیاه در استان وجود دارد (مناطق مستعد: 9887 هکتار و مناطق غیرمستعد: 798838 هکتار). نتیجه گیری: از این رو، لازم است سه گونه اول در اولویت های تحقیقاتی و مدیریتی قرار گیرند تا از پراکنش وسیع در سطح استان و حتی سایر استان های کشور جلوگیری شود.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
آسیه سیاه مرگویی
دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
حسین کاظمی
دانشکده تولید گیاهی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
بهنام کامکار
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان