بررسی پاتولوژیک ضایعات حاصله از دز درمانی استامینوفن در سیستم عصبی رت

هدف: از آن جا که استامینوفن یک داروی پر مصرف در جهان می باشد در این بررسی اثرات سوء آن در دز بالا در اندام های حیوانات آزمایشگاهی مورد مطالعه قرا گرفت تا با بررسی اثرات سوء آن بتوان پیشگیری های لازم را در رابطه با مصرف بی رویه این دارو انجام داد تا از اختلالاتی که در اثر مصرف بیش از حد آن ایجاد می شود جلوگیری گردد. مواد و روش کار: برای انجام کار 8 سر رت از محل پرورش حیوانات آزمایشگاهی دانشگاه ارومیه انتخاب و در چهار گروه دو تایی طبقه بندی شد. گروه اول گروه شاهد و به سه گروه بعدی به ترتیب 0/25 ، 0/5 و 1/5 میلی لیتر هر روز یکبار به مدت یک هفته استامینوفن تزریق شد. موش های تلف شده موردکالبد گشایی قرار گرفتند و از کبد،کلیه ، مغز و قلب نمونه برداری شد و در فرمالین 10% قرار داده شدند و مراحل آبگیری شفاف سازی، بلوک گیری، تهیه مقطع ، تهیه لام انجام گرفت و در نهایت با هماتوکسین -ائوزین رنگ آمیزی و زیر میکروسکوپ بررسی شدند. نتایج و بحث : رت های گروه اول سالم ماندند. رت های گروه دوم در روز ششم و هفتم تلف شدند. رت های گروه سوم در روز پنجم و ششم تلف شدند. رت ها گروه چهارم هر دو روز هفتم تلف شدند. نتایج حاصل بعد از مشاهدات میکروسکوپی نشان داد که کلیه دچار تورم سلول های اپی تلیال و تورم آبکی و پر خونی ؛ قلب دچار نکروز و از همگسیختگی (گروه 3 و 4)؛ کبد دچار تورم سلولی و پر خونی ؛ مغز ادم خفیف دیده شد ( گروه 3 و 4). نارسایی کبد در اثر مصرف بیش از حد استامینوفن بیشتر است و اکثرا همراه با آنسفالوپاتی می باشد و در یک بررسی 27 درصد بیماران حتی به پیوند کبدی هم نمی رسند. همچنین ریسک ضایعات قلب و عروق را افزایش می دهد. استفاده از 2 قرص بیشتر از 4 دفعه در روز می تواند باعث مسمومیت شود. چون در مصرف بالا مسیر کونژوگه کردن استامینوفن اشباع می شود. در این شرایط NAPQI با پروتئین و چربی سلولی ترکیب و باعث تخریب کبد و کلیه می شود. استامینوفن باعث افزایش سروتونین و اپی نفرین در مغز می شود و از مرگ سلول های مغزی جلوگیری می کند. در این بررسی هم کمترین آسیب حتی در دز بالا به مغز رسیده بود

کلیدواژه ها:

استامینوفن ، رت ، سیستم عصبی