بررسی اثر مهاری کوارستین بر استرس اکسیداتیو القا شده توسط داروی شیمی درمانی وین بلاستین در مغز استخوان موش صحرایی

سابقه و هدف: وین بلاستین از جمله داروهای شیمی درمانی از رده ی وینکا آلکالوئیدها محسوب می شود که اثرات جانبی متعددی نظیر آنمی (Anemia) را موجب می گردد. یکی از عوامل ایجاد کننده آنمی در افراد تحت شیمی درمانی، استرس اکسیداتیو میباشد که به سلول های بنیادی دارای نقش حیاتی در تولید سلول های خونی، آسیب میزند. کوارستین یک فلاونوئید است که ویژگی های ضدسرطان و آنتی اکسیدان آن ثابت شده است. با توجه به نقش استرس اکسیداتیو در ایجاد آنمی در افراد تحت شیمی درمانی، این مطالعه به منظور ارزیابی اثرات آنتی اکسیدان و درمانی کوارستین در کاهش استرس اکسیداتیو القا شده توسط وین بلاستین در مغز استخوان موش صحرایی طراحی و اجرا گردید. مواد و روش ها: در این مطالعه ی تجربی، 15 سر موش صحرایی نر نژاد ویستار با میانگین وزنی 9.78±266.9 g به طور تصادفی به 3 گروه 5 تایی تقسیم شدند. گروه 1 گروه کنترل دریافت کننده ی نرمال سالین، گروه 2 دریافت کننده ی داروی وین بلاستین با دوز 2mg/kg، گروه 3 دریافت کننده ی وین بلاستین (2mg/kg) به همراه کوارستین با دوز 20mg/kg در نظر گرفته شدند. روش دریافت تمام داروهای فوق، روزانه(بمدت 15 روز) بصورت تک دوز و تزریق داخل صفاقی بود. در پایان آزمایش( 15 روز) از استخوان فمور موش ها نمونه مغز استخوان استخراج شد. به منظور ارزیابی استرس اکسیداتیو در مغز استخوان، مارکر مالون دی آلدئید( MDA) و ظرفیت تام آنتی اکسیدانی اندازه گیری شد. جهت مقایسه نتایج در گروه های مورد مطالعه از روش ANOVA یکطرفه و برای تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزار SPSS 22 استفاده شد. P < 0.05 به عنوان سطح معنی داری در نظر گرفته شد. یافته ها: استفاده از داروی وین بلاستین، پراکسیداسیون لیپید در سلول های مغز استخوان را افزایش داد به گونه ای که سطح مالون دی آلدئید در گروه 2 ( 0.08±0.75 µmol/L) در مقایسه با گروه کنترل (0.03±0.367 µmol/L) افزایش معنی داری را نشان می دهد. استفاده از کوارستین کاهش معنی داری (P < 0.05) را در سطح مالون دی آلدئید مغز استخوان در گروه دریافت کننده نشان داد ( 0.11±0.288 µmol/L). اندازه گیری ظرفیت تام آنتی اکسیدانی در گروه دریافت کننده وینبلاستین (میانگین غلظت 154.38±1077.16 µmol/L ) در مقایسه با گروه کنترل (میانگین غلظت 29.46±1242.16 µmol/L ) کاهش نشان داد. اگرچه کوارستین در دوز استفاده شده توانست ظرفیت تام آنتی اکسیدانی را افزایش دهد (میانگین غلظت 11.78±1153 µmol/L ) اما از لحاظ آماری در مقایسه با گروه دریافت کننده وین بلاستین تفاوت معناداری نشان نداد(P> 0.05). نتیجه گیری: یافته های حاصل از مطالعه نشان داد کوارستین در دوز 20mg/kg موجب کاهش اثرات استرس اکسیداتیو در مغز استخوان موش های دریافت کننده وین بلاستین شد که این تاثیرات می تواند در بهبود استرس اکسیداتیو و به دنبال آن آنمی حاصل از این دارو موثر باشد.

کلیدواژه ها:

وین بلاستین ، استرس اکسیداتیو ، کوارستین ، مغز استخوان ، موش صحرایی