تقابل عقل و عشق از منظر جامی

عقل و خردی که شاعران پهنه ی ادب پارسی از آن سخن میگویند و همواره آن را در مقابل عشق قراردهند،می عقلی کل یا عقل معاد نیست که نهایت برتریها و مایه کمال آدمی و فرمانروای او به سوی حق و حقیقت باشد؛ بلکه همان عقل جزوی و عقل معاش است که عقیله و پایبند سالک و مانع و حایل اصلی و اساسی او در راه رسیدن به سر منزل مقصود به حساب می آید. جامی به عنوان یکی از بزرگترین شاعران سده ی نهم هجری، چنین عقلی را که از ادراک حقیقت عشق، عاجز است و یارای معرفت و شناخت نور عشق الهی را ندارد و آفت راه سالک محسوب میشود و خود محتاج تعلیم و فهم است؛ و به قول امام علی (ع)، صرفامرکب دانش محسوب میشود و در نهایت انسان را صرفا به مقامات والای مادی رهنمون میشود، نکوهش میکند.

کلیدواژه ها:

جامی ، تقابل ، عقل ، عشق ، عرفان.