جنبه های جذاب نوبت کاری: یک مطالعه کیفی

مقدمه: تاکنون اثرات سوء بسیاری از نوبت کاری بر سلامت جسمی، روانی و اجتماعی گزارش شده است، اما در کمتر مطلبی از پیامدهای مثبت آن سخن به میان آمده است. در پژوهشی که با هدف ارزیابی سلامت باروری و تحلیل وضعیت سلامت زنان نوبت کار انجام پذیرفت، پیامدهای مثبتی از نوبت کاری شناسایی شد که در این مقاله به آن پرداخته می شود. روش کار: این مطالعه با رویکرد کیفی و به شیوه تحلیل محتوای قراردادی انجام گردید. داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختار یافته از وازن متاهل نوبت کار در دو شهرستان مرکزی استان مازندران جمع آوری شد. نمونه گیری به صورت هدفمند و با حداکثر تنوع از نظر سن، سابقه کار، سطح تحصیلات، وضعیت اقتصادی و نوع شغل انجام شد و تا اشباع داده ها ادامه یافت. داده ها کلمه به کلمه تایپ و با تحلیل محتوای کیفی قراردادی آنالیز گردید. نتایج: بدنبال تحلیل تجربیات زنان نوبت کار در خصوص اثرات نوبت کاری، صرف نظر از پیامدهای منفی در قالب 5 طبقه و ہ ازیر طبقه، تیم تحقیق به گروهی از پیامدها تحت عنوان اثرات مثبت دست یافت. استخراج داده ها در قالب 19 جلسه مصاحبه خصوصی با میانگین زمانی 40 دقیقه در هر جلسه نشان داد که زنان نوبت کار از مواردی مانند کسب مهارت توجه به خویشتن، کسب مهارت های شغلی و افزایش سواد سلامت، همچنین آزادی در زمان کاری و استفاده از تعطیلات خشنودند. آنها همچنین از احساس خودسودمندی، تعادل کار با زندگی و دریافت حمایت از سوی همسر یا خانوده بعنوان اثرات مثبت این الگوی کار یاد کردند. نتیجه گیری: بر طبق نتایج این مطالعه، نوبت کاری علیرغم پیامدهای منفی برای زنان نوبت کار می تواند با مزایایی از نظر فردی، شغلی و اجتماعی برای آنان همراه باشد. مسلما با انجام مداخلات ارگونومیک در راستای شناسایی و تقویت اثرات مثبت نوبت کاری می توان از شدت مشکلات ناشی از آن کاست.

کلیدواژه ها:

نوبت کاری ، جنبه های جذاب ، مطالعه کیفی ، زنان نوبت کار