کلینوستومیازیس یا بیماری پیله زرد در سیاه ماهی رودخانه زرینه رود میاندوآب

عامل این بیماری کرم کلینوستوموم کمپلاناتوم (Clinostomum complanatum Rudolphi,1814) بوده در چرخه زندگی این انگل حلزون میزبان واسط اول ماهی میزبان واسط دوم می با شند ماهیان به عنوان میزبان واسط دوم، حاوی متاسرکر درعضلات، حفره آبششی حفره بطنی هستند. این انگل را در ماهی، بعلت رنگ کیست های آن که زرد شیری متمایل به سیاه است پیله زرد (grubs Yellow) می نامند. بالغین بیشتر در حفره دهانی یا مری پرندگان ماهی خوار، خزندگان یا پستانداران از جمله انسان دیده می شوند. این انگل در انسان بیماری لارنگوفارنژیت را ایجاد می نماید. کیست حاوی متاسرکر کلینوستوموم کمپلاناتوم از غالب ماهیان سد سفید رود (مخیر (1359 در ماهیان آفانیوس آبگیرهای اطراف تهران (حسینی (1366 مشاهده شده است. همچنین آلودگی سیاه ماهی رودخانه های شیررود سردآب رود گزارش شده است (ملک ,1372 شمسی همکاران .(1376 اسلامی (1368) حضور متاسرکر را از ماهی کولی گزارش کرده است. در این بررسی سیاه ماهیان رودخانه زرینه رود میاندوآب از لحاظ آلودگی به انگل کلینوستوموم کمپلاناتوم مورد مطالعه قرار گرفتند.به همین منظور 120 قطعه ماهی صید بصورت زنده به آزمایشگاه انتقال داده شده پس از بیهوشی انجام زیست سنجی، از لحاظ وجود کیست انگلی اندامهای مختلف (پوست، آبشش ،عضله حفره بطنی) مورد بررسی قرار گرفتند. بر اساس نتایج حاصله 57 قطعه سیاه ماهی یعنی %47,5 کل ماهیان از نظر آلودگی به کیست مثبت بودند. میزان شدت آلودگی در کل ماهیان 3,04 ±431) )و میزان شدت آلودگی در ماهیان آلوده (6,4 ±668) بدست آمد. از لحاظ آلودگی اندامهای مختلف، کیست های انگلی بیشتر در عضلات به نسبت کمتر در آبششها مشاهده گردیدند هیچگونه کیستی در حفره بطنی یافت نگردید. نکته حایز اهمیت اینکه سیاه ماهی یکی از گونه هایی است که تعداد زیادی از ترکیب صید را به خود اختصاص داده مصرف خوراکی زیادی در منطقه دارد. با توجه به آلودگی نسبتا بالای این ماهی به بیماری کلینوستومیازیس (بخصوص کیست حاوی متاسرکر کلینوستوموم کمپلاناتوم در عضلات) که بعنوان یک بیماری زیونوز مطرح می باشد نیاز به افزایش سطح آگاهی مردم منطقه در عدم مصرف یا چگونگی مصرف صحیح ماهیان آلوده می باشد.

کلیدواژه ها:

کلینوستوموم کمپلاناتوم ، پیله زرد ، زرینه رود ، میاندوآب