الهیات اجتماعی و تمدن اسلامی (بررسی آرای محمد فتح الله گولن درباره تمدن اسلامی)

فتح الله گولن از جمله نظریه پردازان الهیات اجتماعی است که عمده ترین نظریه های وی برنوع کاربرد اسلام در وضعیت مدرن متمرکز است. وی بر مقوله هایی مانند خدمت، کار،آموزش و در مجموع ساخت جهان اجتماعی بر اساس مفاهیم اسلامی تاکید می ورزد. ازهمین رو، قرایت وی از اسلام در مقابل قرایت اسلام سیاسی قرار می گیرد، زیرا ویاجرایی شدن اسلام را امری اجتماعی و فارغ از مسیر دولت ساماندهی می کند. در نوشتارحاضر تلاش می شود با استفاده از مباحث نظری مطالعات تمدنی، اندیشه های فتح الله گولنبررسی گردد. گولن از جمله متفکرانی است که داعیه دار نظریه پردازی درباره تمدناسلامی است. وی می کوشد برای مواجهه تمدنی جهان اسلام با مدرنیته غربی نسخه ایارایه دهد که ضمن حفظ هویت تمدن اسلامی و کارامدی برای حل مسایل موجود درجهان اسلام، کمترین منازعه و اختلاف میان جهان اسلام و غرب را در پی داشته باشد تادر پرتو آن سعادت دنیوی و اخروی را در کنار هم تامین کند. تفاوت گولن با بسیاری ازاندیشمندان مسلمان در نحوه ورود وی به عرصه عمل و کنش اجتماعی است و به همیندلیل، وی هم اندیشمندی مسلمان و هم رهبری اجتماعی است که تلاش دارد اندیشه هایخود را در جمع میان اسلام و مدرنیته در مقام عمل به آزمون بگذارد.

کلیدواژه ها:

هویت ، مدرنیته ، علم اسلامی ، گفت وگوی ادیان ، تمدن اسلامی