ندول های ضمیمه کورتکس آدرنال در اسبچه خزر

اسبچه خزر به عنوان یک گونه بی همتا، ما را با تنوع و غنای زیست بوم جانوری ایران روبرو می سازد. اهمیت تکاملی اسب خزر امروزه در تمام مجامع بین المللی محرز است. نژادهایی که به صورت خالص در طی سالیان حفظ شده اند، همواره بالاترین ارزش را از لحاظ ذخیره ژنتیکی دارند و اسبچه خزر قدمتی چند هزار ساله دارد. ندولهای کورتکس آدرنال از نابجایی های آدرنال بوده و میتواند با با عوارضی نظیر استرس، کارسینوما و سندرم کوشینگ همراه باشد. پژوهش های انجام شده در خصوص این نژاد باارزش بویژه از نظر خصوصیات آناتومیکی و بافت شناسی بسیار اندک است. لذا در این بررسی که بر روی 10 راس اسبچه خزر (5 راس نر و 5 راس ماده) صورت گرفت، ساختار آناتومیکی و هیستولوژیکی این ندول ها مورد مطالعه قرار گرفت. به همین منظور پس از بررسی و ثبت ویژگی های تشریحی، این ندول ها بمدت 72 ساعت در بافر فرمالین 10 % قرار گرفتند. پس از عمل آوری بافت و تهیه مقاطع 6 میکرونی و رنگ- آمیزی هماتوکسیلین و ایوزین، ویژگی های بافت شناسی آنها نیز بررسی شد. ندول های ضمیمه کورتکس آدرنال به صورت انفرادی یا چندتایی در حد فاصل کلیه ها و پرده دیافراگم، گاهی مجاور تخمدان، رحم و رباط عریض، و غالبا در نزدیکی غده آدرنال وجود دارند.این ندول ها معمولا کروی، با قطر 1 تا 7 میلی متر بوده و رنگ آنها از زرد روشن تا قرمز تیره متغیر می باشد. این ندول ها همانند غده آدرنال توسط کپسولی از جنس بافت همبند سخت کلاژنه احاطه گردیده اند. ساختار آنها کاملا مشابه بافت کورتکس آدرنال بوده و فاقد مدولا می باشند. کورتکس موجود در این ندول ها از خارج به داخل به ترتیب شامل نواحی گلومرولوزا، اینترمدیا و فاسیکولاتا است. ناحیه گلومرولوزا یا ناحیه گنبدی شکل با سلول های استوانه ای شکل و سیتوپلاسمی اسیدوفیلی به صورت ستون های خمیده بلافاصله در زیر کپسول قرار گرفته است. ناحیه اینترمدیا نسبتا باریک با تراکم سلولی بالا است و بین دو لایه گلومرولوزا و فاسیکولاتا قرار دارد. سلول های این ناحیه شبیه ناحیه گلومرولوزا اما کوچک تر است. ناحیه فاسیکولاتا پهن ترین ناحیه کورتکس با یک شبکه سینوزوییدی بسیار غنی و سلول هایی با سیتوپلاسم بازوفیلی می باشد.

کلیدواژه ها:

ندول های کورتکس آدرنال ، اسبچه خزر ، بافت شناسی