موجودیت و نیمرخ عمقی سزیم-137 در خاک مرجع در جنوب استان کردستان

سزیم-137 حاصل فعالیت های بشری عمدتا شامل آزمایشات اتمی در طی سالهای 1950 تا 1970، انفجار مرکز هسته ای چرنوبیل در سال 1986 و انفجار مرکز هسته ای فوکوشیما در سال 2011 است. انفجارهای اتمی موجب گردید که سزیم-137 در نقاط مختلف جهان تحت تاثیر جریان هوا و گردش زمین در لایه تروپوسفر وارد جو شده و سپس توسط بارندگی به سطح زمین منتقل و در نهایت جذب کانیهای رسی، مواد آلی و دیگر ذرات کلوییدی موجود در خاک شود. از آنجایی که نخستین مرحله در اندازه گیری فرسایش خاک با استفاده از سزیم-137 مشخص کردن منطقه مرجع و سپس اندازه گیری موجودیت سزیم-137 می باشد، لذا پژوهش حاضر به بررسی موجودیت سزیم-137 و تغییرات عمقی آن در یک منطقه مرجع در مناطق جنوبی استان کردستان برای استفاده در اندازه گیری های فرسایش خاک پرداخته است. برای این منظور نمونه برداری از خاک عرصه در 11 نقطه به صورت سیستماتیک -تصادفی انجام شده و نمونه ها برای طیف نگاری گاما و تعیین فعالیت سزیم-137 به آزمایشگاه منتقل شدند. مقدار تجمعی سزیم-137 در پروفیل خاک که در واقع نشان دهنده کل سزیم-137 از اواسط دهه 1950 تاکنون است، اندازه گیری شد. نتایج نشان داد که در 11 نقطه نمونه برداری شده در منطقه مرجع مقدار سزیم-137 از سطح به عمق کاهش می یابد و در تعدادی از نقاط نمونه برداری در عمق 25 سانتی متری مقدار سزیم-137 به صفر رسید. همچنین متوسط مقدار فعالیت سزیم-137 در 11 نقطه نمونه برداری 4241 بکرل بر متر مربع اندازه گیری شد

کلیدواژه ها:

پروفیل خاک ، رسوبگذاری ، سزیم-137 ، فرسایش ، مواد رادیواکتیو