برآورد حجم اقتصاد غیررسمی ایران: رویکرد منطق فازی

کشورهای در حال توسعه اغلب در کنار بخش رسمی خود، شاهد فعالیت های غیر رسمی اقتصادی هستند. اقتصاد غیر رسمی برخلاف اقتصاد رسمی کشور، قانون های مصوب را نمی پذیرد و محیط کاری خود را براساس ضوابط رفتاری درونی این اقتصاد مشخص می کند. اقتصاد غیر رسمی یک متغیر مهم در سیاست گذاری های اقتصادی و سیاست های مالی در هر اقتصاد است، بنابراین اطلاع از اندازه و ویژگی های آن برای سیاست گذارا اقتصادی ضروری است. در این مطالعه از نظریه مجموعه ای فازی و منطق فازی برای برآورد اندازه اقتصاد غیر رسمی ایران طی دوره زمانی 1355 تا 1395 استفاده شده است. برای این منظور از سه شاخص نرخ موثر مالیات، نرخ بیکاری و شاخص مقررات دولت به عنوان متغیرهایی که سهم بالایی در توضیح اقتصاد غیر رسمی دارند، استفاده شده است. نتایج نشان داد که طی دوره مورد بررسی اندازه اقتصاد غیر رسمی ایران در نوسان بوده است، بیش ترین اندازه آن مربوط به سال 1395 و کم ترین مقدار مربوط به سال 1356 بوده است. حجم اقتصاد غیر رسمی ایران طی دوره 1355-1395 به طور میانیگن 17.4 درصد از تولید ناخالص داخلی است.

کلیدواژه ها:

اقتصاد غیرسمی موثر مالیات ، نرخ بیکاری ، شاخص مقررات دولت ، نرخ ، روش فازی