کاربرد رادیونوکلوییدهای ریزشی 210Pbex - 7Be- Cs137 در جابه جایی ذرات خاک در لس های مراوه تپه استان گلستان

آگاهی از فرایندهای جابه جایی و توزیع مجدد ذرات خاک ناشی از فرسایش های مختلف، یکی از ابزارهای مدیریتی در مقیاس های متعدد از پلات تا حوزه آبخیز در مدیریت فرسایش و رسوب محسوب میشود که با استفاده از طیفسنجی رادیونوکلوییدهای ریزشی (137Cs,7Be,210Pbex) دست یافتنی است. در این مطالعه، توضیحات لازم در مورد این رادیونوکلوییدها، معایب و مزایای استفاده از آن ها، نحوه ی طیف سنجی آنها در آزمایشگاه و در عرصه همچنین مدل های تبدیل مورد بحث قرار گرفته و به سه مطالعه ی موردی با طیف سنجی در عرصه 120 موقعیت در زیرحوضه-های شاهد و نمونه و آزمایشگاه 132 نمونه: منطقهی مرجع و زیرحوضه ی آق امام در نهشته های لسی مراوهتپه استان گلستان پرداخته شده است. رایونوکلوییدهای ریزشی در تمامی موقعیت های طیف سنجی توسط آشکارساز ژرمانیوم فوق خالص در زیرحوضه های شاهد و نمونه قابل شمارش بودند که با توجه به برخی از محدودیت ها فقط 137Cs مورد استفاده قرار گرفت. متوسط سالانه ی تلفات خاک در زیرحوضه های شاهد و نمونه به ترتیب برابر 10/12 و 11/39 تن در هکتار و در کاربری های کشاورزی و غیرکشاورزی در زیر حوضه ی آق امام به ترتیب معادل 18/6 و 2/7 تن در هکتار تعیین شده است. کمترین نسبت انتقال رسوب به کاربری غیرکشاورزی در زیر حوضه ی آق امام با مقدار %63 اختصاص داشته و این نسبت در کاربری کشاورزی این زیرحوضه و سایر زیرحوضه ها بیش از % 96 تعیین شد. بیشترین فراوانی در محل های طیف سنجی در تمامی زیرحوضه ها به صورت فرسایشی بیشتر از % 75 بوده است. بیشترین مقدار رسوب تعیین شده در محل های طیف سنجی معادل 8/05 تن در هکتار در سال بوده که به کاربری غیرکشاورزی (زیرحوضه ی آق امام) اختصاص دارد.

کلیدواژه ها:

رادیونوکلوییدهای ریزشی ، توزیع مجدد ذرات خاک ، مدل های تبدیل ، نهشته های لسی ، مراوه تپه