ارزیابی و مقایسه روش های تخمین نمایه هارست در بررسی روند و فصلیت متغیرهای آب وهواشناسی در حوضه دریاچه ارومیه (مطالعه موردی: زیر حوضه آجی چای)

روش های تحلیل سری زمانی به عنوان ابزارهای مهم برای ارزیابی در حل مسایل مرتبط به مدیریت منابع آب تشخیص داده شده اند . اختلافات مکانی در روند جریان رودخانه می تواند به عنوان یک نتیجه ای از اختلافات مکانی در تغییرات دما، بارش، مشخصه های هیدرولوژیکی و فعالیت انسانی حوضه باشند و تحلیل روند این سری های زمانی در بررسی علل این اختلافات ضرورت دارد . از طرف دیگر، این سری ها دارای ساختاری متفاوت هستند بطوری که مقادیر متوالی از آنها به یکدیگر وابسته اند. در این تحقیق تلاش شده است تا با استفاده از روش Seasonal Kendall روند این سریه ای زمانی برای زیر حوضه آجی چای بررسی شوند . علاوه بر این، مقدار نمایه هارست، به عنوان یک عامل تاثیرگذار بر روند و فصلیت سری های زمانی، با استفاده از روش های و R/S ،VarianceT DFA، DFA ارزیابی شوند . نتایج نشان داد که دما روند معنی دار افزایشی و بارندگی، هم روند مع نیدار کاهشی و هم روند معنی دار افزایشی را در سطح اطمینان 10 درصد در سطح زیرحوضه نمایش می دهند. برای دبی نیز، ایستگاه های پایین دست روند معنی دار کاهشی را نشان می دهند. نتایج تحلیل روش های تخمین نمایه هارست نشان دادند که سری های زمانی بارش و دبی دارای تداو م طولانی مدت نسبتا متوسطی H~0.65 هستند. همچنین وجود پدیده هارست به عنوان یک عامل تاثیرگذار بر فصلیت و روند سری های زمانی بارش و دبی توسط نمایه a> 0/5 در روش DFA تایید شده است.

کلیدواژه ها:

تحلیل روند ، سری زمانی فصلی ، تداوم طولانی مدت ، متغیرهای آب و هواشناسی ، دریاچه ارومیه