مطالعه همبستگی و تجزیه علیت صفات زراعی در تناوب گندم-گندم و چغندرقند-گندم

تناوب زراعی بر میزان جذب نیتروژن توسط گیاهان، کارایی مصرف کودهای نیتروژنه و مقدار بذر تاثیرگذار است، بنابراین انتخاب یک نظام تناوبی با کارایی بالای نیتروژن در کاهش مصرف انرژی و افزایش سطح پایداری بوم نظامهای زراعی موثر می باشد . به منظور تعیین همبستگی برخی صفات، اجزای عملکرد و نیز روابط علت و معلولی بین آنها در تناوب گندم – گندم و چغندر قند گندم آزمایش به صورت فاکتوریل مرکب در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در شرایط اقلیم مساعد و نسبتا مرطوب گلستان شهرستان گنبد کاووس طی سالهای 91-92 اجرا شد. تیمارها شامل تراکم در 3 سطح 300، 350، 400 کود نتروژن در 4 سطح صفر، 50، 100 و 150 کیلوگرم نیتروژن خالص در هکتار بود. نتایج نشان داد که، بیشترین عملکرد دانه در تراکم 350 بذر در متر مربع و مقدار 100 کیلوگرم نیتروژن در هکتار به دست آمد. اثرات متقابل نیتروژن × تراکم بر روی صفت عملکرد بیولوژیکی معنی دار بود در تناوب گندم – گندم و چغندرقند گندم همبستگی عملکرد دانه با عملکرد بیولوژیکی مثبت و معنی دار بود. به طور کلی و با توجه به همبستگی محاسبه شده در این تناوب، برای بدست آوردن حداکثر عملکرد دانه می توان به افزایش صفتی نظیر عملکرد بیولوژیکی متکی بود. در تناوب چغندرقند گندم، تعداد دانه در سنبله به دلیل اثر مستقیم مثبت و اثر غیر مستقیم تعداد سنبله در متر مربع از طریق صفت تعدد دانه در سنبله می تواند به عنوان مهمترین صفات جهت افزایش عملکرد دانه مورد توجه قرار گیرند.

کلیدواژه ها:

تراکم ، عملکرد بیولوژیکی ، نظام تناوبی ، نیتروژن