بررسی علت تلفات تعداد زیادی چنگردر دریاچه سد حنای سمیرم

در 2 کیلومتری بالا دست شهر حنا سد حنا از نوع سد خاکی و مخزنی مستقر میباشد . این سد بر روی دو رودخانه تقریبا دائم رحیمی ( در شمال ) و نیز بهمن رود ( در جنوب ) واقع است و حد اکثرحچم مخزن دریاچه آن 50 میلیون متر مکعب بوده که در حال حاضر ( آبان 20 (85 میلیون متر مکعب می باشد . دریاجه این سد در فاصله 30 کیلومتری شهرستان سمیرم و در 180 کیلومتری در منطقه جنوب شرقی شهر اصفهان واقع بوده و زیستگاه طبیعی انواع ماهیان پرورشی و بومی بوده و با توجه به اکوسیستم مناسبی که داردو با توجه به خشکسالی های سالهای اخیر ، بیشترین تجمع پرندگان در دریاچه سد حنّا بوده و به عنوان زیستگاه طبیعی تعداد کثیری چنگر ( حدود 7000 قطعه ) و انو اع دیگر پرندگان آبزی و ساحل زی مانند لک لک ،آب چرانک وکاکایی و .. به شمار میرود این پرندگان تقریبا تمام فصول را در همین منطقه گذرانده و از فیتو پلانکتونها تا انواع مهره دار آبزی و بی مهره موجود تغذیه میکنند . در زمستان گذشته با اوج مجدد بحث شیوع آنفلوانزای فوق حاد یعنی HPAI ناشی از ویروس H5N1 در مناطق آسیای جنوب شرقی و حرکت آن به سمت آسیای میانه که در واقع در مسیر حرکت پرندگان مهاجر نیز بود ،شیوع نوعی بیماری با علائم ضعف در حرکت و پرواز ولی تمایل به تغذیه و شل شدن نسبی گردن و بالها که در نهایت منجر به مرگ می شد در پرندگان سد حنا بویژه انواع چنگر گزارش شد . نظر به اهمیت موضوع ، با وجود شرایط بد جوی و تعطیلات چند روزه اکیپ مخصوصی از اداره کل دامپزشکی در محل حاضر و با همکاری مامورین سد و ... با انتقال یک دستگاه قایق به این دریاچه در طول مسیر ساحل دریاجه و بعضا وسط دریاچه پرندگان تلف شده یا درحال بروز علائم مشاهده گردید، و با اخذ چند لاشه تازه تلف شده و چند پرنده بیمارنسبت به انجام تست سریع برای تشخیص بیماری آنفلوانزا قدام شد،این تست یکی از معتبرترین روشهای تشخیص سریع بیماری با استفاده از تکنیک ایمیونوکرماتوگرافیاسی است و دفع ویروس را در مدفوع پرنده نشان میدهد که خوسبختانه نتایج تمامی موارد منفی شد . در ادامه بااخذ خون از چند پرنده زنده و انتقال چند لاشه به اصفهان آزمایشات تکمیلی شامل HI ، ELISA و درنهایت PCR برای تعیین امکان وجود آنفلوانزای فوق حاد انجام شد که در هیچ یک از موارد نتیجه خوشبختانه نتیجه مثبت نشد ؛در بررسی کالبد گشایی لاشه ها ی چنگرهای تلف شده که از نوع فیتوپلانکتون خوار هستند علائم پرخونی روده ها به همراه وجود مقادیر فراوانی از بستر دریاچه مشاهد شد ؛ علائم فو ق هیچ نوع خونریزی خاص یا اسهال را به همراه نداشت و در برخی موارد کیسه صفرا پرو برگشت صفرا به کبد و در نتیجه تغییر رنگ کبد دیده می شد . با اخذ نمونه کبد و کلیه و انجام کشت باکتریایی و بررسی احتمالی انگلهای گوارشی هیچ مورد قابل توجهی مشاهده نشد ،در مواردی سطح مخپر خون و سایر دستگاهها مورد پاتوگنومیکی را نشان نمی دادند . در جمع بندی با توجه به طول دوره بیماری که کوتاه 12-10) ساعت ) بود و دارای انتشار ناگهانی ،سریع و کوتاه مدت ) 3-4 روز ) و بدون هیچ گونه علائم ناشی از بیماری عفونی بود و اینکه این پرندگان عمدتا کفزی خوار هستند و با توجه به علائم بالینی در پرندگان زنده بیمار و ورورد سیلاب و رواناب فوق العاده در چند روز گذشته ، مسمومیت در گیر کننده سیستم اعصاب محیطی مورد تائید قرار گرفت و بطور قطع AI منتفی شد .