چالش های پیش روی برنامه پزشک خانواده در ایران: مرور سیستماتیک

آنجایی که برنامه پزشک خانواده یکی از پرهزینه ترین واحدها در نظام سلامت کشور و نیز یک موقعیت بسیار مهم با مسیولیت های سنگین می باشد و بخش زیادی از منابع مالی را جذب می کند، ارزیابی این برنامه از ضروریات است؛ به همین دلیل، هدف مطالعه حاضر یافتن چالش های پیش روی پزشک خانواده در ایران می باشد. در این مرور نظام مند که در نیمه دوم سال 1395 انجام شد، از کلید واژه های پزشک خانواده، چالش، نقاط ضعف و ایران در پایگاه های اطلاعاتی ملی SID, Magiran, IranMedex و بین المللی Google Scholar, PubMed جستجو شدند. در این مطالعه در ابتدا تمام مقالات مرتبط با چالش های پیاده سازی طرح پزشک خانواده در ایران به زبان فارسی و انگلیسی گرد آوری شد. تمام مقالاتی که در عنوان یا چکیده آن ها کلیدواژه های ذکر شده موجود بود، وارد چک لیست اولیه شدند و سایر مقالاتی که در مورد نقاط ضعف طرح پزشک خانواده نبود، حذف شدند. بدین ترتیب از مجموع 5 پایگاه داده ای، 232 مقاله مورد بررسی قرار گرفت که از این میان، 45 مقاله واجد شرایط لازم برای ورود به مطالعه بودند و برای ارزیابی نهایی مورد استفاده قرار گرفتند. چالش های این طرح را میتوان از دیدگاه های مختلف ارزیابی کرد. با بررسی این مقالات می توان نتیجه گرفت که مهمترین نقاط ضعف طرح به ترتیب اهمیت ناقص بودن نظام ارجاع و عدم ارایه بازخورد مناسب توسط پزشک متخصص به پزشک خانواده ، عدم پیش بینی واقع بینانه امکانات و توانایی پزشک خانواده و حجم بالای کاری و نهایتا ناکافی بودن دریافتی پزشکان می باشد. اصلاح برنامه ها و تقویت هماهنگی بین سطوح شبکه ، بازنگری در تدوین جمعیت تحت پوشش تیم، ایجاد انگیزه و توجیه پزشکان، حل مشکلات معیشتی و پرداخت به موقع حقوق و مزایا ، در رفع نقاط ضعف برنامه موثر خواهد بود.

کلیدواژه ها:

پزشک خانواده ، چالش ، نقاط ضعف ، ایران