تحلیل مفهوم تمکین در فقه و حقوق ایران

در مورد حدود وظایفی زن در برابر شوهر اختلاف عقیده وجود دارد. حقوقدانان با تفسیری وسیع از مفاهیم حسن معاشرت و معاضدت درامور زندگی تقسیم بندی دوگانه ی تمکین عام و خاص را ارایه داده اند و قایل به تبعیت از عرف در تعیین حدود تمکین هستند؛ حال آنکه اکثر فقها وظایف زن را محدود دانسته اند و معتقدند برای استحقاق حقوق ناشی از تمکین زن باید همین وظایف محدود را به طور کاملانجام دهد. بر همین اساس فقها تقسیم بندی تمکین به کامل و ناقص را ارایه کرده اند. در هر دو دیدگاه وظیفه ی زن به تمکین از شوهربدون استثنا باقی نمانده است و گاه به دلیل موانع شرعی یا شرایط جسمانی زوجه یا شرایط محیطی این وظیفه از دوش زن برداشته میشود؛ بدون آن که از حقوق ناشی از تمکین محروم شود. ضمانت اجراهای ناشی از عدم تمکین بر این اساس که کدام دیدگاه پذیرفته شودمتفاوت خواهد بود. با بررسی این دو دیدگاه این نتیجه حاصل می شود که به دلیل محدود بودن مصادیق تمکین در فقه، دیدگاه منتخبنقش مثبتی در حفظ کرامت زن و حفظ حرمت کار او خواهد داشت.در این پژوهش با روش کتابخانه ای و تحلیلی- توصیفی در مورد مفهومو مصادیق تمکین در فقه و حقوق ایران، علل موجهه برای عدم تمکین و ضمانت اجراهای عدم تمکین با توجه به دیدگاه فقهی و حقوقیبحث شده است.

کلیدواژه ها:

تمکین عام ، تمکین کامل ، عرف ، منابع فقهی