بررسی تعامل کالبد شهر با برگزاری مراسم آیینی نمونه موردی: قطاع 1طرح مصوب منطقه ثامن (بافت قدیم مشهد)

مراسم آیینی به عنوان یکی از عوامل تاثیرگذار بر ساختار شهر از دیرباز مورد توجه بوده و ساختار شهرسازی بافت قدیم شهرهای سنتی پویایی این موضوع می باشد و به مقاله حاضر در راستای هدف ارتقای کیفیت فضاهای شهری، به دنبال تبیین نحوه تعامل مراسم و مناسک آیینی به عنوان عامل هویتی، فرهنگ و پایداری شیعیان با ساختار کالبدی فضای شهری و رابطه متقابل صورت گرفته است. بررسی بافت قدیم شهر مشهد با توجه به خاستگاه اعتقاد و آن و جایگاه فعلی این شهر به عنوان کلان شهر مذهبی جهان در رابطه با برگزاری مراسم آیینی جمعی بسیار حایز اهمیت است. روش تحقیق در محدوده بافت قدیم است توصیفی - تحلیلی و براساس مطالعات اسناد و مدارک و اطلاعات جمع آوری شده از مصاحبه و مشاهدات میدانی و همچنین اطلاعات مصوب موجود طرح ها (20% از کاربری های مذهبی واقع در محدوده) بوده است که حاصل آن تعیین مولفه های کالبدی موثر در انتخاب 1٬000 جهت برگزاری مراسم آیینی می باشد، سپس با بهره گیری از مدل آماری آنتروپی شانون و تکنیک رتبه بندی تاپسیس در نرم افزار SPSS معیارهای موثر (مولفه های کالبدی) رتبه بندی گردیده است. نتایج حاصل از پژوهش نشان می دهد: خوانایی مسیر، ترافیک و عبورومرور راه ها، سلسله مراتب راه ها و .... بیشترین تاثیر را در انتخاب مسیر جهت برگزاری مراسم آیینی دارند. توجه این معیارها در روند برنامه ریزی و سامان دهی فضای شهری، شکل گیری عرصه هایی جهت ایجاد و تقویت مناسبات و روابط بیرونی و مکان هایی که گروه های مختلف با خواست ها و علایق متفاوت گرد هم جمع می شوند تا هنجارها و ارزش های خود را در آن به نمایش گذارند را نتیجه خواهد داد.

کلیدواژه ها:

مناسک ، کالبد ، فضای جمعی ، مشهد