نقش عوامل ژئومورفیک و طبیعی آمایش سرزمین در مکان یابی خانه باغ فتح آباد کرمان

باغ عمارت بیگلر بیگی فتح آباد باغی مربوط به دوره قاجار است که در 25 کیلومتری شهر کرمان روستای اختیار آباد واقع شده است این باغ الگوی احداث باغ شاهزاده ماهان است پارامترهایی که در مکان یابی این باغ مورد توجه قرار گرفته است بسیار آگاهانه و منطبق بر مولفه های آمایش سرزمین می باشد با توجه به تعریف آمایش سرزمین که شامل تنظیم روابط و کنش های متقابل بین عوامل انسانی اقتصادی و عوامل محیطی به منظور ایجاد سازمان سرزمینی مبنی بر بهره گیری بهینه از استعدادهای انسانی و محیطی می باشد مطلوب ترین عادلانه ترین آرایشی که به سه مولفه مهم جمعیت سرمایه منابع طبیعی و محیطی در یک منطقه یا سرزمین مربوط می گردد در طراحی و جانمایی این باغ به کار گرفته شده است لذا در این پژوهش با روشی میدانی و کتابخانه ای به تحلیل مکان یابی این خانه باغ ایرانی متناسب با مولفه های آمایش سرزمین پرداخته شد نتایج تحقیق نشان داد این باغ از معدود و شاید تنها باغ های ایرانی موجود است که در آن تنها دو عمارت وجود دارد عمارت اصلی آن ساختمانی دو طبقه است و در دو طرف آن طاق نماهایی وجود دارد این دو عمارت یعنی عمارت اصلی و چهار فصل دارای تعامل بصری و عملکردی می باشند وجود این دو عمارت در این باغ سبب شده تا تفاوت هایی با الگوی شناخته شده باغ ایرانی داشته باشد همچنین وجود دو محور فعال و دو کوشک در آن باعث پدیدار شدن تعاریف جدیدی نسبت به الگوی باغ ایرانی شده است تعداد اجزایی نظیر محور و کوشک که از عوامل اصلی نظام دهنده ی باغ به شمار می روند باعث ایجاد راهکارهای متفاوتی برای پاسخگویی به نیازهای عملکردی فرمی و فضایی ضمن حفظ الگوی باغ ایرانی شده است بگونه ای که سازماندهی این باغ پیچیده تر از سازماندهی مرکزی در الگوی باغ ایرانی است و گونه ای از سازماندهی دو کانونی متکی بر محور در آن دیده می شود از نکات منحصر به فرد باغ فتح آباد u شکل بودن عمارت اصلی می باشد و تمام این ویژگی ها توجه ما را به این نکته جلب می کند که معمار این مرزو بوم به دنبال یافتن راهکارهای بهینه برای ارتباط با طبیعت بوده است

کلیدواژه ها:

خانه باغ ، آمایش سرزمین ، مکان یابی ، باغ فتح آباد