استفاده از روش های آماری چند متغیره در مطالعه تاثیر تلقیح میکوریزایی و محلول پاشی اسید سالیسیلیک بر خصوصیات کمی نخود

به منظور بررسی اثرات تلقیح کود زیستی میکوریزایی و مقادیر مختلف محلول پاشی سالیسیلیک اسید بر روی خصوصیات کمی و کیفی گیاه نخود، آزمایشی در سال زراعی 93-1392 در شهرستان خرم آباد اجرا گردید. آزمایش دارای دو عامل تلقیح میکوریزایی (عدم تلقیح و تلقیح) و چهار سطح محلول پاشی با سالیسیلیک اسید (شاهد ، 1/0 ،7/0 و 5/1 میلی مولار ) بود که به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی در چهار تکرار مورد بررسی قرار گرفت. عملکرد دانه، ماده خشک، شاخص برداشت، اجزای عملکرد، صفات مورفولوژیک ، تلاش بازآوری (productivity Effort )و خصوصیات کیفی مطالعه شدند. بیشترین عملکرد دانه به میزان 2/1049 کیلوگرم در هکتار مربوط به تلقیح میکوریزایی بود و سطح چهارم محلول پاشی با سالیسیلیک اسید دارای بیشترین عملکرد دانه (1262 کیلوگرم در هکتار) بود. معادله رگرسیون خطی نشان می دهد که متغیر مستقل تعداد غلاف تک بذری (x2) بیش ترین تاثیر را روی مقدار متغیر وابسته (عملکرد دانه) می گذارد ، چون دارای بزرگترین ضریب رگرسیونی است. مقدار عددی ضریب دوربین واتسون(Durbin-watson static) برابر 6/2 می باشد. پس از سه مرحله (گام) در پایان گام سوم ،از میان 13 متغیر مستقل تحت بررسی پنج متغییر مستقل (تعداد دانه در بوته ،ارتفاع بوته ،وزن دانه با غلاف ،تعداد غلاف تک بذری و تعداد غلاف دو بذری ) به عنوان مهمترین صفات تاثیر گذار بر روی میزان تغییرات متغیر وابسته (عملکرد دانه) شناخته شدند. در نتیجه تجزیه علیت انجام گرفته ، تعداد غلاف تک بذری بیشترین تاثیر مستقیم را روی عملکرد دانه داشت و اثر کل آن 79/0 بود. بعد از غلاف تک بذری ، عملکرد زیست توده بیشترین تاثیر مستقیم را بر افزایش عملکرد دانه داشت و چون این اثرات مستقیم با اثر کل (همبستگی) مطابقت داشت و در یک جهت بود.

کلیدواژه ها:

نخود ، میکوریزا ، سالیسیلیک اسید ، عملکرد دانه ، تجزیه علیت ، رگرسیون