اثر سطوح مختلف تنش خشکی و کودهای زیستی بر عملکرد بیومس، درصد و بازده اسانس نعناع فلفلی (Mentha x piperita)

کمبود آب یکی از مهمترین عوامل محدود کننده رشد و عملکرد گیاهان دارویی در مناطق خشک و نیمه خشک است و کاربرد کودهای زیستی می تواند راهکاری پایدار برای تعدیل اثرات سوء تنش خشکی باشد. به منظور بررسی اثر سطوح مختلف تنش خشکی و کودهای زیستی بر خصوصیات رویشی و فیتوشیمیایی نعناع فلفلی آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل تنش خشکی در سه سطح ۱۰۰ (شاهد)، ۷۰٪ (تنش ملایم) و ۴۰٪ ظرفیت زراعی تنش (شدید) و تلقیح با کودهای زیستی در چهار سطح عدم مصرف (شاهد)، باکتری های محرک رشد گیاه (Azotobacter)، قارچ مایکوریزا آربوسکولار (Funneliformis mosseae) و کاربرد توام تلفیق باکتری + قارچ بود. نتایج نشان داد که با افزایش شدت تنش خشک، شاخص های رشدی و عملکرد بیومس تر و خشک به طور معنی داری کاهش یافت؛ در حالی که درصد اسانس تحت تنش ملایم روند افزایشی نشان داد. بیشترین بازده اسانس و عملکرد بیومس در شرایط آبیاری کامل کاربرد تلفیقی کودهای زیستی حاصل شد. همچنین تلقیح زیستی توانست با بهبود جذب عناصر غذایی و حفظ روابط آبی گیاه اثرات منفی تنش خشکی را به طور معنی داری کاهش داده و عملکرد بیومس و ماده موثره را نسبت به شرایط عدم مصرف کود زیستی بهبود بخشد. به طور کلی استفاده از کودهای زیستی می تواند به عنوان رویکردی اکولوژیک و پایدار برای بهبود بهره وری و حفظ کیفیت اسانس نعناع فلفلی در شرایط تنش کمبود آب توصیه شود.

کلیدواژه ها:

نعناع فلفلی ، اسانس ، عملکرد ، بیومس ، مایکوریزا ، کودهای زیستی