درآمدی به معرفت شناسی جدید عرفان

نوشتار حاضر، در سه بخش با عناو ین عرفان و علم، عرفان و منطق و عرفان و د ین، به بررسی نظریه های معرفت شناختی جد ید در باره عرفان می پردازد . در بخش عرفان و علم سخن بر سر این اصل است که معرفت شناسی جدید عرفان، به تبع معرفت شناسی جدید دین، در دامن معرفت شناسی جدید علم پرورش م ی یابد. در این بخش، چند ین نظر یه با دسته بند ی محتوا یی مورد مطالعه قرار گرفته است؛ نظر یه هایی که از مفهوم عینیت، به عنوان قاعده بحث، تلقی تحدیدی ارائه می کند یا تلقهی توسعی قریب و یا تلقی توسعی بعید. بخش عرفان و منطق نیز، به مطالعه چندین نظریه د یگر درباره نسبت میان این دو پدیده مى پردازد تا از این رهگذر، جنبه های عقلانی و غیر عقلانی تجربه عرفانی رابررسی نماید . این بخش با طرح سه دسته نظریه غیرمنطقی، منطقی و فرامنطقی بودن این نوع تجربه پایان مى پذیرد. در بخش رابطه دین و عرفان نیز دو تلقی از دین؛ یعنی سنت دینی و تجربه دینی مبنا ی دو نظر یه در رد و قبول نسبت میان آن دو قرار می گیرد تا در کنار نظریه سوم؛ یعنی فرا دینی بودن تجربه عرفانی ، نمایانگر تشتت آرا صاحب نظران در این زمینه باشد . به طور کلى، می توان گفت درباره نسبت عرفان با علم، منطق و دین سه دسته نظر یه قابل شناسایى است: نظریه هاى نفیى که معتقدبه غیر علمى، غیر منطقى و غیردینى بودن تجربه عرفانى هستند . نظریه هاى اثباتى که به علمى، منطقى و دینى بودن این نوع تجربه باور دارند و نظریه هاى تبا ینى که آن را فراعلمى، فرامنطقى و فرادینى می دانند. بى گمان، از ا ین میان، نظریه هاى دسته سوم که معرفت شناسى جدید عرفان در واپسین گام های پیشرفت بدآنها دست یازیده است، با تجربه عرفانى، همسویى بیشترى دارد.

کلیدواژه ها:

رابطه عرفان با علم ، منطق و دین ، معرفت شناسى ، معرفت شناسى جدید عرفان