بررسی رابطه ضریب استهلاک نوری و تراکم بوته با عملکرد دانه در ارقام آفتابگردان آجیلی (Helianthus annuus L.)

به منظور بررسی رابطه ضریب استهلاک نوری (K) و عملکرد دانه ار قام آفتابگردان در سال زراعی 1382 ، آزمایشی در قالب طرح اسپلیت پلات بر پایه بلوک های کامل تصادفی در چهار تکرار در مزرعه آموزشی تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج در منطقه ماهدشت به اجرا درآمد. در این تحقیق ارقام آفتابگردان در سه سطح شامل دورسفید، قلمی و پسته ای به عنوان فاکتور اصلی و تراکم بوته در هشت سطح شامل 50، 60، 70، 80، 90، 100، 110 و 120 هزار بوته در هکتار ، به عنوان فاکتور فرعی تعیین گردید . نتایج حاصل از تجزیه واریانس داده ها نشان داد که به جز دو صفت طول دوره رشد و ضریب استهلاک نو ری که بین ارقام در سطح 5% معنی دار بود ، سایر صفات مورد مطالعه اختلاف معنی داری در سطح 1% داشتند ، و تنها صفتغیرمعنی دار در بین ارقام ارتفاع بوته بود . همچنین اختلاف تمام صفات مورد مطالعه در تراکم های مختلف در سطح 1% معنی دار بود . مقایسه میانگین ها به روش آز مون چند دامنه ای دانکن در سطح احتمال 5% مشخص نمود که رقم دورسفید با متوسط عملکرد دانه 4063 کیلوگرم در هکتار ، پرمحصول ترین رقم بود. در این آزمایش تراکم مطلوب 80 هزار بوته در هکتار، به دست آمد و بالاترین عملکرد دانه در تراکم 80 هزار بوته در هکتار و در رقم دورسفید به میزان 4389 کیلوگرم در هکتار، حادث شد.از طرفی تراکم مطلوب موجب گردید تا ضریب استهلاک نوری در زمان گرده افشانی به 68 % برسد و تراکم های کمتر و بیشتر از حد مطلوب به ترتیب باعث افزایش و کاهش ضریب استهلاک نوری گشته و در هر دو حالت عملکرد دانه با کاهش مواجه شد.

کلیدواژه ها:

آفتابگردان ، نور ، عملکرد دانه و تراکم