بررسی اثر عوامل مختلف بر میزان روغن و پروتئین دانه سویا

دانه روغنی سویا با دارا بودن میانگین مجموعا ۶۰ درصد روغن و پروتئین، دارای ارزش غذائی بسیار بالائی می باشد، منابع علمی نشاندهنده تنوع میزان روغن و پروتئین و همچنین تاثیر عوامل مختلف بر تغییرات ان می باشد. بر اساس نتایج هفت آزمایش مربوط به مقایسه ارقام در مرکز تحقیقات کشاورزی گلستان ، ارقام مختلف سویا دارای میزان روغن از 18/45 تا 24/95 و پروتئین از 31/45 تا 41/20 درصد بوده اند این تنوع را می توان عمدتا ناشی از گروه رسیدگی ارقام مختلف دانست به طوری که ارقام بر این اساس دارای اختلاف معنی دار بوده و ارقام زودرس دارای میزان روغن بیشترو پروتئین کمترنسبت به گروه های دیررس بوده اند . در این بررسی ها تغییرات پرو تئین در یک رقم خاص معمولا با روغن حالت عکس داشته و لی تغییرات آن کمتر بود. همچنین نتایج شش طرح تحقیقاتی انجام شده مربوط به تاریخ کاشت، نشاندهنده وجود اختلاف معنی دار بین درصدروغن و پروتئیندر تاریخ های مختلف کاشت می باشد که معمولا مربوط به مراحل تکمیل غلاف و پرشدن دانه است به طوری که ارقامی که در تاریخ های زودتری کاشته شده و در نتیجه در شرایط گرمتر برداشت شده اند دارای درصد روغن بالاتری بوده اند و همین ارقام در کشتهای تأخیری دارای درصد روغن کمتری بودند . این مسئله به خاطر این بوده است که میزان روغن سویا در اثر رسیدن گیاه در هوای سرد تنزل پید ا می کند. چگونگی روند این تاثیر در رابطه با پروتئین به همین شکل ولی حالت عکس داشته است . داده های نتایج نشاندهنده افت میزان زوغن از ۲۲ تا۱۹ درصد و افزایش پروتئین از ۳۶ تا ۴۰ درصد در اثر تاخیر در در دوره های مختلف کاشت بوده است . نتایج این بررسی نشان می دهد با توجه به تنوع ارقام از نظر گروه رسیدگی و همچنین دامنه وسیع تاریخ کاشت در مناطق سویاکاری کشورمان با یک برنامه ریزی صحیح از طرف دست اندرکاران توزیع بذر و مدیریت در ارقام و تاریخ هایمختلف کاشت می توان از پتانسیل ارقام در جهت تولید مواد اولیه مطلوب جهت کارخانجات روغن کشی و همچنین فراورده های غذائی سویا که در حال شکل گیری در کشور می باشد، استفاده نمود ، همچنین برنامه های اصلاحی مراکز تحقیقاتی را در جهت دستیابی به ارقام مورد نظر برای مصارف خاص آن سوق داد.

کلیدواژه ها:

روغن ، سویا ، پروتئین