سرمایه اجتماعی نظام اسلامی؛ مولفه ای از امنیت ملی در برابر جنگ شناختی

در تحولات امنیتی دهه های اخیر، مفهوم امنیت ملی بیش از پیش از قلمروهای صرفا نظامی فراتر رفته و به عرصه های اجتماعی، ادراکی و هویتی گسترش یافته است. در این میان، سرمایه اجتماعی به عنوان یکی از منابع بنیادین امنیت ملی، نقشی تعیین کننده در پایداری، مشروعیت و تاب آوری نظام های سیاسی ایفا می کند. نظام اسلامی نیز به واسطه اتکای ساختاری بر اعتماد عمومی، همبستگی اجتماعی و مشارکت مردمی، از این قاعده مستثنی نیست. همزمان، ظهور و گسترش تهدیدات شناختی به عنوان شکل نوینی از تقابل نرم، این سرمایه را بطور مستقیم در معرض آسیب قرار داده است.پژوهش حاضر که از نوع کیفی-تحلیلی است، سرمایه اجتماعی نظام اسلامی را در چارچوب امنیت ملی تحلیل کرده و سازوکارهای تاثیرگذاری جنگ شناختی بر مولفه های آن را تبیین میکند. یافته های تحقیق نشان می دهد که جنگ شناختی، از طریق دستکاری ادراک جمعی، تضعیف مرجعیت های اعتمادساز و فعال سازی شکاف های هویتی، زمینه فرسایش تدریجی سرمایه اجتماعی را فراهم می کند. کاهش اعتماد اجتماعی، تضعیف همبستگی و کاهش مشارکت عمومی، از مهم ترین پیامدهای این فرآیند به شمار می روند که در نهایت می توانند به کاهش سطح امنیت اجتماعی و ملی منجر شوند. بر این اساس، میتوان نتیجه گرفت که تقویت آگاهانه و هدفمند سرمایه اجتماعی، نه تنها یک ضرورت اجتماعی، بلکه یک الزام راهبردی در سیاست دفاعی و امنیت ملی نظام اسلامی در برابر جنگ شناختی است.

کلیدواژه ها:

سرمایه اجتماعی ، امنیت ملی ، جنگ شناختی ، نظام اسلامی ، اعتماد اجتماعی