ارزیابی راهبردهای یکپارچه مدیریت پسماند با تاکید بر کاهش تولید در مبدا و بازیافت مواد (مطالعه موردی شهر تبریز)

هدف این پژوهش ارزیابی راهبردهای یکپارچه مدیریت پسماند با تمرکز بر کاهش تولید در مبدا و افزایش نرخ بازیافت در شهر تبریز است. این مطالعه به روش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از روش های میدانی، پرسشنامه و مدل سازی سیستم های دینامیکی انجام گرفت. داده های مربوط به کمیت و ترکیب پسماند از طریق نمونه برداری از ۱۰۰ نقطه در سطح شهر و بررسی آمار رسمی طی سال های ۱۴۰۰-۱۴۰۲ جمع آوری شد. همچنین نظرات ۳۰۰ خانوار و ۵۰ مدیر و متخصص حوزه پسماند با استفاده از پرسشنامه های استاندارد سنجیده شد. یافته ها نشان داد که سرانه تولید پسماند در تبریز ۸۱۰ گرم در روز است که ۶۸ درصد آن را مواد آلی و ۲۱ درصد را مواد قابل بازیافت تشکیل می دهد. مدل سازی سیستم های دینامیکی نشان داد که اجرای همزمان راهبردهای کاهش تولید در مبدا (آموزش، مالیات سبز و توسعه زیرساخت های بازیافت) می تواند نرخ بازیافت را از ۱۵ درصد فعلی به ۴۵ درصد برساند و حجم پسماند دفنی را تا ۵۵ درصد کاهش دهد. همچنین تحلیل اقتصادی نشان داد که سرمایه گذاری در سیستم های بازیافت پیشرفته با نرخ بازده داخلی ۲۲ درصد از توجیه اقتصادی مطلوبی برخوردار است. این پژوهش تاکید می کند که رویکرد یکپارچه و سیستماتیک در مدیریت پسماند نه تنها چالش های محیط زیستی را کاهش می دهد بلکه می تواند منبع درآمدی پایدار برای شهرداری و ایجاد اشتغال سبز باشد.

کلیدواژه ها:

مدیریت یکپارچه پسماند ، کاهش در مبدا ، بازیافت مواد ، مدل سازی سیستم های دینامیکی ، تبریز