ارزیابی نقش تنوع زیستی شهری در ارتقای تاب آوری اقلیمی با رویکرد مبتنی بر طبیعت

با گسترش سریع شهرنشینی و شدت گرفتن پدیده های مرتبط با تغییر اقلیم شهرها بیش از پیش در معرض مخاطرات زیست محیطی قرار گرفته اند. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی نقش تنوع زیستی شهری در ارتقای تاب آوری اقلیمی با رویکرد مبتنی بر طبیعت در شهر مشهد انجام شده است. برای این منظور از داده های ماهواره ای Sentinel-۲ و Landsat ۸ در بازه ی زمانی ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ و همچنین اطلاعات میدانی تنوع گونه ای و زیستگاهی استفاده شد. شاخص های شانون، سیمپسون و تنوع زیستگاهی به عنوان معیارهای تنوع زیستی و شاخص های دمای سطح زمین (LST)، سبزینگی (NDVI) و نفوذ پذیری سطحی به عنوان سنجه های تاب آوری اقلیمی به کار رفتند. نتایج نشان داد میان تنوع زیستی و تاب آوری اقلیمی رابطه ای مستقیم و معنادار وجود دارد و مناطق دارای تنوع زیستی، بالاتر دمای سطح پایین تر و شاخص تاب آوری اقلیمی قوی تری دارند. بیشترین تاثیر مربوط به شاخص تنوع زیستگاهی بود که به طور متوسط موجب کاهش ۱.۲ درجه ای دمای سطح زمین در مناطق سبز شد. بر اساس یافته ها گسترش شبکه های سبز پیوسته، احیای زیست بوم های بومی و لحاظ شاخص های تنوع زیستی در طرح های توسعه شهری می تواند تاب آوری اقلیمی مشهد را به طور معناداری ارتقا دهد. نتایج این پژوهش تاکید می کند که تنوع زیستی شهری نه تنها ابزاری برای حفظ پایداری اکولوژیکی بلکه راهکاری کلیدی برای سازگاری اقلیمی پایدار در شهرهای آینده است.

کلیدواژه ها:

تاب آوری اقلیمی ، تنوع زیستی شهری ، راهکارهای مبتنی بر طبیعت ، زیرساخت سبز ، مشهد