تحلیل مدل عرضه و تقاضای دلار در اقتصاد ایران با تاکید شکاف ارزی و مسیر تعدیل نرخ ارز

بازار ارز در اقتصاد ایران یکی از مهمترین بازارهای اثرگذار بر تورم، تجارت خارجی، تولید و انتظارات اقتصادی به شمار می رود. نوسانات نرخ ارز نه تنها بر قیمت کالاهای وارداتی اثر می گذارد بلکه از طریق هزینه، تولید، انتظارات تورمی و رفتار سرمایه گذاری کل اقتصاد را تحت تاثیر قرار می دهد. هدف این مقاله ارائه یک چارچوب تحلیلی برای بررسی فشارهای موجود در بازار ارز ایران است. در این پژوهش یک مدل ساده عرضه و تقاضای دلار طراحی شده که در آن اجزای مختلف تقاضا شامل واردات، رسمی، قاچاق کالا، مصارف خدماتی، خروج سرمایه و نیازهای ارزی دولت در نظر گرفته شده است. در سمت عرضه نیز درآمدهای نفتی، صادرات غیرنفتی و سایر منابع ارزی لحاظ می شود. بر اساس فروض سناریویی مقاله، تقاضای کل ارز برابر با ۱۲۷ میلیارد دلار و عرضه موثر ارز برابر با ۹۱ میلیارد دلار برآورد می شود که نشان دهنده شکاف ارزی ۳۶ میلیارد دلاری است. سپس با استفاده از یک رابطه پویای سناریویی اثر این عدم تعادل بر روند نرخ ارز بررسی می شود. نتایج نشان می دهد که در سناریوی میانه نرخ ارز می تواند طی یک سال حدود ۴۹ درصد افزایش یابد. مقاله تاکید می کند که نتایج ارائه شده ماهیت سناریویی دارند و نباید به عنوان پیش بینی قطعی اقتصادسنجی تفسیر شوند. در پایان نیز برخی پیامدهای سیاستی برای کاهش فشارهای ارزی ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

بازار ارز ، عرضه و تقاضای دلار ، شکاف ارزی ، نرخ ارز ، اقتصاد ایران ، خروج سرمایه