دانشگاه سبز شهر سبز تحلیل نقش دانشگاه به مثابه بازیگر نهادی در حکمرانی تحول آفرین شهری

گذار پارادایمی به سوی نظام های شهری پایدار و تاب آور در قرن بیست و یکم با دو چالش بنیادین و در هم تنیده روبه رو است: (۱) کاستی های ساختاری در حکمرانی شهری برای مدیریت گذارهای پیچیده اجتماعی فنی، (۲) شکاف فزاینده در تامین مالی زیرساخت های سبز (GI) که به طور معناداری از ریسک سرمایه گذاری، عدم قطعیت های نهادی و هزینه های مبادله ناشی می شود. ادبیات پژوهشی نشان می دهد کیفیت نهادی به ویژه شفافیت و کارایی از مهم ترین عوامل کاهش ریسک ادراک شده و افزایش تمایل سرمایه گذاران خصوصی به مشارکت در پروژه های شهری است؛ با این حال هنوز مشخص نیست این کیفیت نهادی در عمل چگونه و از طریق چه سازوکارهایی در اکوسیستم های شهری قابل استقرار و تقویت است. این مطالعه با تمرکز بر مفهوم «دانشگاه سبز»، نقش دانشگاه را نه صرفا به عنوان یک نمونه کالبدی یا مجموعه ای از اقدامات محیط زیستی در محوطه دانشگاه بلکه به عنوان یک «بازیگر نهادی فعال در حکمرانی شهری» بازتعریف و تحلیل می کند. پرسش اصلی این است که دانشگاه از چه مسیرهایی می تواند ظرفیت تحول آفرین شهری را تقویت کرده و به کاهش ریسک سرمایه گذاری در زیرساخت های سبز کمک کند. بر این اساس، با استفاده از تحلیل محتوای کیفی و تحلیل مضمون چارچوب های نظری و شواهد منتشر شده به ویژه گزارش ها و مطالعات تجربی موجود در حوزه دانشگاه، نوآوری شهری و پروژه های زیرساخت (سبز) کدگذاری شده و در نهایت، در قالب یک مدل مفهومی تلفیقی، روابط میان نقش های نهادی دانشگاه و سازوکارهای کاهش ریسک تبیین گردید. آزمایشگاه زنده دانشگاه با فراهم کردن محیط های آزمون و خطا، پایش پذیری و ارزیابی پذیری عملکرد پروژه ها، عدم تقارن اطلاعاتی را کاهش می دهد و به استانداردسازی دانش فنی و افزایش قابلیت اتکای داده ها کمک می کند. کارگزار دانش: دانشگاه با ترجمه دانش تخصصی به زبان سیاست و اجرا، تسهیل یادگیری بین بخشی و ایجاد پل میان ذینفعان (شهرداری، بخش خصوصی، جامعه محلی و نهادهای تنظیم گر) شکاف های هماهنگی در حکمرانی چندسطحی را کاهش می دهد. این دو نقش از مسیر افزایش شفافیت فنی، تقویت قابلیت راستی آزمایی، گزارش دهی و حسابدهی و بهبود کارایی فرایندی (کاهش اصطکاک های اداری، تسریع هماهنگی ها و کاهش هزینه های مبادله) به تعدیل ریسک های کلیدی سرمایه گذاری، به ویژه ریسک های اطلاعاتی، نهادی و بروکراتیک کمک می کنند. در نتیجه، دانشگاه می تواند به عنوان یک سازوکار تضمین نهادی عمل کرده و شرایط لازم برای فعال سازی سرمایه خصوصی و مالیه ترکیبی در پروژه های GI را تسهیل کند. یافته ها نشان می دهد ادغام رسمی و نهادمند دانشگاه ها در سازوکارهای تصمیم گیری و اجرای پروژه های شهری (نه صرفا همکاری های مقطعی) می تواند راهبردی کلیدی برای کاهش ریسک سرمایه گذاری و افزایش قابلیت تامین مالی گذار سبز شهری باشد. بر این اساس، توصیه می شود سیاستگذاران شهری نقش دانشگاه را در قالب ترتیبات نهادی مشخص مانند کمیته های مشترک تصمیم سازی، سازوکارهای رسمی ارزیابی و پایش و ترتیبات مشارکت دانش در طراحی پروژه به رسمیت شناخته و در معماری حکمرانی شهری تثبیت کنند.

کلیدواژه ها:

حکمرانی شهری ، پایدار ، ظرفیت تحول آفرین شهری ، دانشگاه سبز ، تامین مالی زیرساخت سبز ، ریسک نهادی ، آزمایشگاه زنده