حکمرانی هوشمند شهری و بازآرایی ساختار اقتصادی شهرها

رشد فزاینده شهرنشینی در قرن بیست و یکم چالش های پیچیده ای را برای مدیریت شهری و توسعه اقتصادی به همراه آورده است. این مقاله با رویکرد کیفی-تحلیلی به بررسی نقش حکمرانی هوشمند شهری (Urban Smart Governance) در بازآرایی ساختار اقتصادی شهرها می پردازد. هدف اصلی فهم چگونگی تاثیر فناوری های نوین اطلاعاتی و ارتباطی (ICT) بر بهبود کارایی حکمرانی، افزایش تاب آوری اقتصادی و تغییر الگوهای تولید و مصرف شهری است. چارچوب نظری مقاله بر تلفیق نظریه های اقتصاد نهادی جدید، نظریه سرمایه اجتماعی و ادبیات حکمرانی شبکه ای استوار است. نقد ادبیات نشان می دهد که تمرکز سنتی بر جنبه های فنی حکمرانی هوشمند (زیرساخت ها) کافی نیست و باید به ابعاد نهادی و سیاسی آن توجه ویژه شود. تحلیل اقتصاد سیاسی نشان می دهد که حکمرانی هوشمند می تواند منجر به تمرکز مجدد قدرت اقتصادی در پلتفرم های دیجیتال شده و نابرابری های شهری را تشدید یا کاهش دهد. تحلیل موردی ایران نشان می دهد که اگرچه تلاش هایی برای دیجیتالی سازی خدمات شهری صورت گرفته است، اما موانع ساختاری، ضعف در شفافیت داده ها و نبود یکپارچگی بین بخشی مانع تحقق کامل پتانسیل اقتصادی حکمرانی هوشمند شده اند. پیامدهای سیاستی مقاله بر لزوم تدوین استراتژی های توسعه مبتنی بر داده، تقویت مشارکت شهروندان و بازتعریف نقش دولت محلی در اقتصاد دیجیتال تاکید دارد. نتایج حاکی از آن است که حکمرانی هوشمند در صورت عدم همراهی با اصلاحات نهادی صرفا به بهینه سازی ناکارآمدی های موجود منجر خواهد شد.

کلیدواژه ها:

حکمرانی ، هوشمند ، اقتصاد شهری ، بازآرایی اقتصادی ، اقتصاد سیاسی ، توسعه پایدار ، شهر هوشمند