چارچوب مفهومی جذب سرمایه گذاری سبز مبتنی بر اقتصاد رفتاری و معماری انتخاب

با تشدید ریسک های اقلیمی و افزایش فشارهای مقرراتی و ذی نفعان «سرمایه گذاری سبز» به یکی از ابزارهای کلیدی تحقق توسعه پایدار تبدیل شده است؛ با این حال وجود شکاف مالی، ابهام اطلاعاتی، نگرانی از سبزشویی و سوگیری های رفتاری سرمایه گذاران سبب می شود ظرفیت واقعی ابزارهای مالی سبز به طور کامل محقق نشود. هدف این پژوهش ارائه یک چارچوب مفهومی یکپارچه برای «جذب سرمایه گذاری سبز» با اتکا به اقتصاد رفتاری و معماری انتخاب است تا همزمان محرک های نهادی، سیاستی، سازوکارهای بازار و ابزارهای مالی و نیز مکانیسم های روان شناختی تصمیم سرمایه گذار را در یک مدل تبیین کند. روش پژوهش مرور روایی-تحلیلی و سنتز مفهومی بر پایه ادبیات بین المللی مالی، سرمایه گذاری سبز، ESG و پژوهش های رفتاری در تصمیم گیری مالی است؛ سپس سازه ها، مسیرهای علی و متغیرهای تعدیل گر استخراج و در قالب مدل مفهومی ساختاربندی شده اند. نتایج به توسعه مدلی پنج لایه منجر شد که در آن (۱) محیط نهادی و سیاستی (ترکیب سیاستی، استانداردهای افشا و سازوکارهای ضد سبزشویی)، (۲) طراحی ابزارها و واسطه های مالی (اوراق، وام سبز، راستی آزمایی بیرونی، گزارش دهی اثر)، (۳) معماری انتخاب (پیش فرض سبز، قاب بندی ریسک بازده، ساده سازی، سیگنال های اعتماد و بازخورد اثر)، (۴) میانجی های رفتاری شامل اعتماد، اعتبار ادراک شده، ریسک و ابهام ادراک شده، اثر ادراک شده و کنترل رفتاری ادراک شده بر (۵) قصد و رفتار سرمایه گذاری سبز اثر می گذارند؛ همچنین نقش تعدیل گر نوع سرمایه گذار (خرد، نهادی)، سواد مالی و دانش سبز، تحمل ریسک و کانال توزیع به ویژه فین تک و مشاورهای سرمایه گذاری خودکار یا (رباتیک) تبیین می شود. این چارچوب ضمن ارائه مسیرهای سیاستی و طراحی محصول برای افزایش اعتماد و کاهش اصطکاک، مبنایی برای آزمون تجربی پیمایش SEM یا آزمایش میدانی و طراحی مداخلات اثربخش جهت هدایت سرمایه به پروژه های سبز فراهم می سازد.

کلیدواژه ها:

سرمایه گذاری سبز ، مالی سبز ، اقتصاد رفتاری ، معماری انتخاب ، تلنگر سبز ، ESG