نقش بندر هرمز در حکمرانی آبراه های خلیج فارس و تجارت سنگ های قیمتی در دوره تیموری

در دوره تیموریان، بندر هرمز به عنوان یکی از مهم ترین بنادر خلیج فارس نقشی محوری در ساماندهی مبادلات بازرگانی و پیوند دادن شبکه های تجارت دریایی با راه های خشکی ایران و مناطق پیرامونی ایفا می کرد. مسئله اصلی این پژوهش تبیین جایگاه هرمز در چارچوب حکمرانی آبراه های خلیج فارس و بررسی تاثیر کارکردهای بندری و زیرساخت های ساحلی آن بر اقتصاد تجارت سنگ های قیمتی در دوره تیموری است. پرسش محوری مقاله آن است که موقعیت جغرافیایی سازه های بندری و کنترل مسیرهای دریایی هرمز چگونه در تمرکز مبادلات سنگ های قیمتی و تقویت نقش اقتصادی این بندر در نظام مالی تیموری موثر بوده است. روش پژوهش تاریخی تحلیلی و مبتنی بر تحلیل محتوای داده ها و گزارش های مرتبط با ساختار بندری، اسکله ها و شواهد تجاری هرمز در دوره مورد مطالعه است. یافته های پژوهش نشان می دهد که وجود زیرساخت های بندری و بهره برداری سازمان یافته از آبراه های خلیج فارس امکان مدیریت جریان کالاهای پرارزش به ویژه سنگ های قیمتی نظیر یاقوت، زمرد، لعل و الماس را فراهم کرده و به تمرکز فعالیت های اقتصادی در هرمز انجامیده است. بر این اساس هرمز در دوره تیموری نه تنها یک مرکز تجاری فعال بلکه بخشی از نظام حکمرانی آب و مدیریت اقتصادی مسیرهای دریایی جنوب ایران به شمار می آمد که نقشی تعیین کننده در پویایی اقتصاد بندری و مالی این دوره ایفا می کرد.

کلیدواژه ها:

هرمز ، خلیج فارس ، حکمرانی آب ، تجارت سنگ های قیمتی ، اقتصاد تیموری