مروری نظام مند بر مبانی نظری و مدلهای آسیب شناسی منابع انسانی در سازمانهای دولتی

آسیب شناسی منابع انسانی به عنوان یکی از مهمترین رویکردهای تشخیصی در مدیریت سازمانی نقش کلیدی در شناسایی اختلالات، ناکارآمدی ها و شکاف های عملکردی نظام های منابع انسانی ایفا می کند. این مقاله با هدف مروری نظام مند بر مبانی نظری، رویکردها و مدل های آسیب شناسی منابع انسانی در سازمان های دولتی تدوین شده است. در این مطالعه، با بهره گیری از روش کتابخانه ای و تحلیل محتوای کیفی مهمترین نظریه ها، مدل ها و رویکردهای توسعه و آسیب شناسی منابع انسانی مورد بررسی قرار گرفته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که توسعه منابع انسانی دارای ابعاد چهارگانه آموزش و توسعه فردی، توسعه شغلی و حرفه ای، توسعه سازمانی، یادگیری و مدیریت دانش و رویکردهای پنجگانه یادگیری محوری، عملکرد محور، استراتژیک، انسان گرایانه و دیجیتال است؛ همچنین آسیب شناسی منابع انسانی در قالب شش رویکرد اصلی (سیستمی، شکاف عملکرد، توسعه سازمانی، رفتاری-روان شناختی، استراتژیک، شایستگی محور) و پنج مدل کلیدی وایز، بورد بلوغ قابلیت کارکنان، سه شاخگی، روان شناختی و سیستمی دسته بندی شد. بر اساس مرور نظام مند ادبیات مدل نظام های شش گانه منابع انسانی (تامین، پاداش، آموزش و توسعه، مدیریت عملکرد، نگهداشت و روابط کار) به عنوان جامع ترین چارچوب برای آسیب شناسی سازمانی شناسایی گردید. نتایج نشان می دهد که آسیب های منابع انسانی در سازمان های دولتی ریشه در عوامل ساختاری، فرآیندی، رفتاری، فرهنگی، راهبردی و محیطی دارد و اصلاح آن ها نیازمند رویکردی نظام مند و چندبعدی است. این مقاله با ارائه چارچوبی نظری، بستر مناسبی برای پژوهش های تجربی در حوزه آسیب شناسی منابع انسانی فراهم می آورد.

کلیدواژه ها:

آسیب شناسی منابع انسانی ، توسعه منابع انسانی ، نظام های منابع انسانی ، سازمان های دولتی