تصویر زنان در روزنامه های ایران: گفتمان های مردسالار و بازنمایی سوژه های ناکنشگر

این مقاله به تحلیل بازنمایی زنان در روزنامه های دهه ۹۰ با استفاده از رویکرد نشانه شناسی اجتماعی می پردازد. هدف این پژوهش بررسی چگونگی تبدیل سوژه های زنانه به سوژه های ناکنشگر از طریق کلیشه ها، رمزگان های فرهنگی و سازوکارهای نشانه شناسی است. بدین منظور ۹ تصویر به شیوه ای هدفمند انتخاب و در سه سطح بازنمایی، بر همکنشی و ترکیبی مورد تحلیل قرار گرفتند. در سطح بازنمایی، تصویرها به بازنمایی زنان به عنوان قربانیان اجتماعی، سوژه های ایدئولوژیک یا وابسته به گفتمان های قدرت پرداخته اند. در سطح بر همکنشی، زاویه های دید، فاصله ها و نگاه های غایب تاکید بر انفعال و جدایی آن ها از فضای اجتماعی دارند. همچنین در سطح ترکیبی، استفاده از رنگ ها، چیدمان، حذف یا تاکید بر عناصر خاص و نورپردازی بر محدودیت های اجتماعی و فرهنگی زنان تاکید می گذارند. نتایج پژوهش نشان می دهد که تصاویر زنان در این دوره عموما تحت تاثیر گفتمان های مردسالار و ایدئولوژیک قرار داشته اند که سوژه های زنانه را به سوژه های ناکنشگر تبدیل کرده اند.

کلیدواژه ها:

بازنمایی زنان ، گفتمان های اجتماعی ، نشانه شناسی اجتماعی ، رسانه های چاپی ایران ، ناکنشگری اجتماعی