بازخوانی نقش خرد در کنش گری سیاسی و اجتماعی زنان شاهنامه

شاهنامه ی فردوسی، این گنجینه ی جاودانه ی ادب حماسی ایران، نه تنها روایتگر تاریخ و اسطوره های ملی است، بلکه حامل اندیشه هایی ژرف درباره ی ارزش های انسانی به ویژه مفهوم «خرد» است. در این اثر سترگ، زنان جایگاهی ویژه دارند؛ آنان نه تنها به عنوان مادران، همسران و دختران ظاهر می شوند، بلکه به عنوان کنش گرانی خردمند و تصمیم گیرندگان حیاتی در روند داستان ها نقش دارند. بررسی چهره های زن در شاهنامه نشان می دهد که فردوسی آگاهانه تصویری از زنان ارائه کرده است که در بزنگاه های حساس تاریخ با تکیه بر خرد، دوراندیشی و شجاعت مسیر سرنوشت را تغییر می دهند. این مقاله با روش تحلیل محتوای کیفی و مطالعه ی تطبیقی، به واکاوی مفهوم «خرد زنانه» در شاهنامه می پردازد؛ مفهومی که در رفتار و تصمیمات شخصیت هایی چون رودابه، تهمینه، فرانک و گردآفرید و... تبلور یافته است. نتایج این پژوهش نشان می دهد که فردوسی برخلاف سنت های رایج زمانه ی خویش، زن را موجودی خردورز، اندیشمند و دارای قدرت انتخاب معرفی کرده است، امری که نشانگر نگرشی مترقی به جایگاه زن در فرهنگ ایرانی کهن می باشد.

کلیدواژه ها:

شاهنامه فردوسی ، خرد ، زن ، زنان خردمند