نقش اسطوره و حماسه در شکل گیری هویت ایرانی با تاکید بر بندهش و یادگار زریران

این پژوهش به بررسی نقش پیوند اسطوره و حماسه در شکل گیری هویت ایرانی با تاکید بر دو متن بنیادین بندهش و یادگار زریران می پردازد. بندهش به عنوان یکی از مهم ترین متون اسطوره ای ایران باستان جهان بینی دوگانه خیر و شر، جایگاه مرکزی ایران ویج و نقش فعال انسان در نظام کیهانی را تبیین می کند. در مقابل یادگار زریران نمونه ای برجسته از بازتاب همین جهان بینی در قالب روایت حماسی و پهلوانی است؛ جایی که دفاع از دین، سرزمین و شاه در محور کنش پهلوانان ایرانی قرار می گیرد. تحلیل این دو متن نشان می دهد که اسطوره ها چارچوب مفهومی و ارزش های بنیادین جامعه ایرانی را سامان می دهند و حماسه ها این مفاهیم را در قالب کنش تاریخی و پهلوانی بازآفرینی می کنند. بدین ترتیب پیوند اسطوره و حماسه نظامی یکپارچه از معنا و حافظه فرهنگی را شکل می دهد که در گذر زمان به تداوم هویت ایرانی کمک کرده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که عناصر بنیادینی چون جهان بینی اخلاقی، دفاع از سرزمین و سنت پهلوانی در پیوند میان اسطوره و حماسه تثبیت شده و به یکی از موثرترین عوامل شکل گیری هویت تاریخی ایرانیان تبدیل شده اند.

کلیدواژه ها:

اسطوره ، حماسه ، هویت ایرانی ، یادگار زریران ، بندهش