تاثیر نرخ تورم بر بازده واقعی سهام در ایران: شواهدی بر اساس مدل ARDL

هدف: این پژوهش به بررسی تاثیر نرخ تورم بر بازده واقعی سهام در بازار سرمایه ایران با تفکیک اثرات کوتاه مدت و بلندمدت می پردازد. روش: با استفاده از داده های ماهانه بازه زمانی فروردین ۱۴۰۱ تا اسفند ۱۴۰۳ و رویکرد خودرگرسیون با وقفه های توزیعی (ARDL)، رابطه میان بازده واقعی سهام و متغیرهای کلان اقتصادی شامل نرخ تورم، نرخ ارز، نرخ بهره، رشد نقدینگی و رشد اقتصادی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. آزمون کرانه ها برای تایید رابطه بلندمدت، مدل تصحیح خطا (ECM) برای برآورد پویایی های کوتاه مدت، و آزمون های تشخیصی CUSUM، ARCH و Breusch-Godfrey برای اعتبارسنجی مدل به کار گرفته شده اند. یافته ها: نتایج نشان می دهد که تورم در کوتاه مدت اثری منفی و معنادار (β برابر با ۰.۱۵۳-) بر بازده واقعی سهام دارد که با فرضیه فاما (۱۹۸۱) سازگار است. در بلندمدت، اثر تورم مثبت اما ناقص (β برابر با +۰.۰۸۲) است که بیانگر پوشش تورمی جزئی و عدم تایید کامل فرضیه فیشر (۱۹۳۰) در اقتصاد ایران است. نرخ ارز و رشد نقدینگی اثر مثبت و نرخ بهره اثر منفی معناداری بر بازده سهام دارند. ضریب تصحیح خطا (ECT_(t-۱) برابر با ۰.۴۱-) سرعت تعدیل نسبتا متوسطی به سمت تعادل بلندمدت را تایید می کند. نتیجه گیری: بازار سهام ایران در برابر تورم، پوشش کامل ارائه نمی دهد و سیاست های کنترل تورم و مدیریت نرخ بهره نقش کلیدی در بهبود عملکرد واقعی بازار سرمایه ایفا می کنند.

کلیدواژه ها:

بازده واقعی سهام ، نرخ تورم ، فرضیه فیشر ، ARDL ، مدل تصحیح خطا ، بازار سرمایه ایران