بررسی اثرات جهانی شدن اقتصادی، فرهنگی و سیاسی بر رشد اقتصادی ایران: رویکرد الگوهای زمان متغیر

جهانی شدن به عنوان پدیده ای چندبعدی، نقش مهمی در تحولات اقتصادی، فرهنگی و سیاسی کشورها ایفا می کند. پژوهش حاضر به بررسی اثرات زمان متغیر جهانی شدن اقتصادی، فرهنگی و سیاسی بر رشد اقتصادی ایران با تاکید بر تولید ناخالص داخلی سرانه نیروی کار طی دوره ۱۳۵۸ تا ۱۴۰۱ می پردازد. برای این منظور، از شاخص جهانی شدن KOF و الگوی خودرگرسیون برداری با پارامترهای زمان متغیر استفاده شده است. نتایج نشان می دهد اثر جهانی شدن اقتصادی بر رشد اقتصادی ایران در طول زمان متغیر بوده و در دوره های ثبات سیاسی و گسترش تعاملات بین المللی مثبت، اما در دوره های تشدید تحریم ها و محدودیت های خارجی ضعیف یا منفی بوده است. همچنین، جهانی شدن فرهنگی در اغلب دوره ها اثر خنثی یا منفی بر رشد اقتصادی داشته که می تواند ناشی از محدودیت های نهادی و آموزشی باشد. یافته ها در بعد سیاسی نیز حاکی از اثر منفی و ناپایدار جهانی شدن سیاسی، به ویژه در سال های اخیر، بر رشد اقتصادی کشور است. نتایج پژوهش بر اهمیت تقویت زیرساخت های نهادی، توسعه تعاملات بین المللی و اتخاذ سیاست های هوشمندانه برای بهره گیری موثر از فرصت های جهانی شدن تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

جهانی شدن اقتصادی ، جهانی شدن فرهنگی ، جهانی شدن سیاسی ، رشد اقتصادی ، الگوی TVP-VAR