مشاوره خشونت خانگی موثر بر سلامت خانواده

پیش زمینه خشونت خانگی یکی از مهم ترین چالش های سلامت عمومی و از عوامل تهدید کننده جدی سلامت خانواده در سراسر جهان است. تجربه خشونت خانگی پیامدهای گسترده ای بر سلامت جسمی، روانی، اجتماعی اعضاء خانواده بویژه زنان و کودکان می گذارد. این پدیده علاوه بر افزایش مشکلات مرتبط با سلامت روان، با آسیب به روابط خانوادگی موجب کاهش کیفیت زندگی افراد شده و با انتقال بین نسلی خشونت منجر به تحمیل هزینه های اقتصادی و اجتماعی قابل توجه به نظام سلامت می شود. با توجه به نقش کلیدی مشاوره در پیشگیری، کاهش آسیب و توانمندسازی افراد در معرض خطر بررسی اثر بخشی آن بر سلامت خانواده از اهمیت ویژه برخوردار است. روش کار این مطالعه مروری با هدف بررسی نقش مشاوره به افراد در معرض خطر خشونت خانگی و تاثیر آن بر سلامت خانواده انجام شده است. جستجو در Google Scholar و پایگاه های PubMed, magiran, SID, Cochrane Library در بازه ده سال اخیر انجام شد. جستجو با استفاده از کلیدواژه های Family Health Counseling، Domestic Violence و معادل های فارسی آنها صورت گرفت. پس از حذف مطالعات تکراری و بررسی عنوان، چکیده و متن کامل مقالات بر اساس معیارهای ورود و خروج ۱۱ مطالعه با کیفیت مناسب وارد بررسی نهایی شدند. نتایج مداخلات مشاوره ای و روانشناختی می توانند در کاهش خشونت خانگی و بهبود پیامدهای مرتبط با سلامت خانواده موثر باشند. این مداخلات در اشکال متفاوتی شامل درمان شناختی - رفتاری (CBT)، مشاوره راه حل محور، زوج درمانی، درمان هیجان، مدار مشاوره مبتنی بر معنویت، آموزش مهارت های زندگی، تقویت حمایت اجتماعی اجرا شده است. مشاوره با کاهش اضطراب، افسردگی، فرسودگی زناشویی و رفتارهای کنترل گرانه موجب ارتقای کیفیت زندگی، بهبود عملکرد خانواده، افزایش خودکارآمدی و ارتقای مهارت های زندگی شده است. آموزش مشاوره، حمایت اجتماعی و فناوری های دیجیتال به ویژه در جوامع با دسترسی محدود به خدمات حضوری اثر بخشی بیشتری نسبت به مداخلات تک بعدی دارد. بحث این مطالعه نشان می دهد مداخله در خشونت در سطح خانواده موضوعی چندبعدی است و نیاز به مداخلات اولیه با افزایش توانمندسازی افراد و کسب مهارت های زندگی و مداخلات ثانویه با ارائه خدمات مشاوره ای جهت کاهش آسیب ناشی از آن بر سلامت خانواده و مداخله ثالثیه جهت جلوگیری از تکرار آن در بستر خانواده دارد.

کلیدواژه ها:

خشونت خانگی ، مشاوره ، سلامت خانواده