بررسی امکان اقبال روشمند به قرآن کریم برای پیشگیری، مدیریت و حل تعارضات خانوادگی انسان معاصر

هدف این پژوهش ارزیابی امکان اقبال روشمند به قرآن کریم برای پیشگیری، مدیریت و حل تعارضات خانوادگی انسان معاصر و تعیین حدود این امکان است. پژوهش از نوع نظری تحلیلی و مبتنی بر تفسیر موضوعی منظومه ای و مرور انتقادی تلفیقی منابع قرآنی، تفسیری و مطالعات خانواده مسلمان است. امکان سنجی در پنج سطح مفهومی تفسیری، اخلاقی فرهنگی، روان شناختی-کارکردی و اجرایی بررسی شد و برای جلوگیری از خلط میان متن وحی و فنون معاصر، سه سطح «دلالت قرآنی»، «استنباط تفسیری» و «عملیاتی سازی معاصر» از یکدیگر تفکیک گردید. یافته ها نشان می دهد قرآن در سطح مفهومی و اخلاقی، منظومه ای پیوسته از غایت، خانواده، معاشرت به معروف، حقوق متقابل، خودمهارگری، گفت وگوی مسئولانه، شورا، صلح، حکمیت، عفو همراه با اصلاح، منع اضرار و جدایی شایسته عرضه می کند. در سطح فرهنگی این منظومه برای خانواده هایی که مرجعیت قرآن را می پذیرند می تواند زبان مشترک معنا و خودارزیابی باشد؛ با این حال نوع فهم دین و نابرابری قدرت بر نتیجه اثر می گذارد. شواهد روان شناختی و اجرایی از قابلیت پیوند برخی اصول قرآنی با تنظیم هیجان، گفت وگو، میانجی گری و ارزیابی متناسب با بافت مسلمان حمایت مقدماتی می کنند اما برای اثبات اثربخشی یک مداخله مشخص کافی نیستند. برآیند امکان سنجی «مثبت اما مشروط» است. نتیجه کاربردی پژوهش، بازسازی یک منطق تصمیم مرحله ای از اختلاف عادی تا تنظیم هیجان، صلح، حکمیت، ترمیم و در صورت استمرار اضرار جدایی شایسته است؛ مدلی که هنوز به آزمون تجربی نیاز دارد.

کلیدواژه ها:

قرآن کریم ، تعارضات خانوادگی ، اقبال به قرآن ، حل تعارض ، خانواده مسلمان