مسئولیت بین المللی دولتها در حملات سایبری به زیرساختهای حیاتی؛ چالش های انتساب و کارآمدی رویه شورای امنیت

حملات سایبری به زیر ساختهای حیاتی یکی از پیچیده ترین چالشهای حقوق بین الملل معاصر را رقم زده است. این نوشتار با روش توصیفی- تحلیلی، ضمن تبیین چارچوب حقوقی موجود مقررات مسئولیت دولتها، کتاب تالین ۲٫۰ و هنجارهای گروه کارشناسان دولتی به ارزیابی کارآمدی رویه معاصر شورای امنیت در پاسخگویی به این حملات میپردازد. یافته ها نشان میدهد که با وجود پیشرفت در هنجار پردازی و برگزاری نشست های تخصصی از قطعنامه ۲۳۴۱ تا نشست علنی ژوئن ۲۰۲۵ سه مانع بنیادین همچنان پابرجاست (۱) فقدان معیارهای روشن انتساب در عملیات سایبری با کنشگران غیر دولتی (۲) نبود استانداردهای پذیرفته شده برای ادله اثبات و (۳) اختلافات سیاسی میان اعضای دائم شورا که اتخاذ اقدامات الزام آور را با مانع مواجه میسازد. قواعد سنتی حقوق بین الملل از جمله منع توسل به زور و اصل حاکمیت ظرفیت محدودی برای انطباق با ماهیت نامرئی و فرامرزی حملات سایبری دارند. رویه شورای امنیت اگرچه گامی از هنجار پردازی نرم به سوی اقدامات عملی تر برداشته اما همچنان از ایجاد نظام مسئولیت کارآمد و الزام آور فاصله دارد. در پایان، تقویت سازکارهای نظارتی، دائمی توسعه استانداردهای اثباتی متناسب با فضای سایبر و همکاری بین المللی فراگیر به عنوان راهکارهای کلیدی ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

مسئولیت بین المللی دولتها ، حملات سایبری ، زیر ساختهای حیاتی ، شورای امنیت