حق بر سلامت روان دیجیتال کودکان در عصر الگوریتم ها؛ بررسی مسئولیت حقوقی پلتفرم های هوشمند و الزامات تربیتی در نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران

رشد شتابان فناوری های دیجیتال و گسترش استفاده کودکان از شبکه های اجتماعی، بازی های آنلاین و سامانه های هوشمند ابعاد جدیدی از آسیب های روانی و تربیتی را پدید آورده است. الگوریتم های توصیه گر با هدف افزایش زمان حضور کاربران در محیط های دیجیتال طراحی شده اند و می توانند بر سلامت روان، رشد شناختی، هویت یابی و الگوهای رفتاری کودکان تاثیرگذار باشند. پژوهش حاضر با هدف تبیین مفهوم «حق بر سلامت روان دیجیتال کودکان» و بررسی مسئولیت حقوقی پلتفرم های هوشمند در قبال آسیب های روانی ناشی از طراحی الگوریتمی انجام شده است. روش تحقیق توصیفی - تحلیلی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای و اسنادی است. یافته ها نشان می دهد که اگرچه در نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران مقرره مستقلی در خصوص سلامت روان دیجیتال کودکان وجود ندارد اما اصول قانون اساسی، قانون حمایت از اطفال و نوجوانان، قواعد مسئولیت مدنی و اصول تربیتی اسلام ظرفیت لازم برای حمایت از کودکان در برابر مخاطرات الگوریتمی را فراهم می آورند. همچنین ضرورت تدوین مقررات ویژه برای مسئولیت پلتفرم ها و الزام به طراحی ایمن برای کودکان مورد تاکید قرار می گیرد.

کلیدواژه ها:

سلامت روان ، دیجیتال ، کودکان ، مسئولیت مدنی ، پلتفرم های هوشمند ، حقوق کودک ، تربیت دیجیتال ، فضای مجازی