واکاوی جایگاه تفکر انتقادی در اسناد بالادستی برنامه درسی و ارائه راهبردهای اجرایی برای دوره ی ابتدایی

هدف پژوهش حاضر، واکاوی جایگاه تفکر انتقادی در اسناد بالادستی برنامه درسی دوره ی ابتدایی ایران و ارائه راهبردهای اجرایی برای تبدیل آرمان های مندرج در این اسناد به عمل در کلاس های درس بود. این پژوهش با رویکرد مروری و با استفاده از تحلیل یافته های پژوهش های معتبر داخلی و خارجی در حوزه ی جایگاه تفکر انتقادی در اسناد بالادستی و برنامه های درسی تدوین گردید. یافته ها نشان داد که اسناد بالادستی نظام آموزشی ایران، علی رغم تاکیدات نظری بر پرورش تفکر انتقادی در عمل با چالش های متعددی از جمله توزیع نابرابر مولفه های تفکر انتقادی، ناهماهنگی با نظام های ارزشیابی و غلبه رویکردهای حافظه محور در تدوین کتب درسی و روش های تدریس مواجه هستند. همچنین موانع ساختاری و اجرایی مانند منطق حافظه محور، ناهماهنگی برنامه های درسی، نقص در آموزش معلمان و فقدان تمرین های تفکر انتقادی عمیق در کتب درسی، به عنوان مهم ترین موانع شناسایی شدند. در نهایت راهبردهایی مانند توانمندسازی معلمان، طراحی فعالیت های یادگیری مبتنی بر پرسشگری، بازطراحی محتوای کتب درسی، اصلاح نظام ارزشیابی و ایجاد محیط یادگیری مشارکتی به عنوان راهکارهای عملی برای تحقق تفکر انتقادی در دوره ی ابتدایی ارائه شد.

کلیدواژه ها:

تفکر انتقادی ، اسناد بالادستی ، برنامه درسی ملی ، سند تحول بنیادین ، دوره ی ابتدایی