بررسی تطبیقی آزادی بیان در قانون اساسی کشورهای اسلامی (ایران، ترکیه و مصر)

آزادی بیان یکی از مهم ترین حقوق بنیادین بشر و از اساسی ترین عناصر نظام های مردم سالار محسوب می شود که نقش مهمی در تحقق حقوق شهروندی، مشارکت سیاسی و توسعه اجتماعی ایفا می کند. این حق در اسناد بین المللی حقوق بشر و قوانین اساسی بسیاری از کشورها مورد شناسایی قرار گرفته است، اما نحوه اجرای آن در کشورهای مختلف به ویژه کشورهای اسلامی متفاوت می باشد. در این پژوهش سه کشور اسلامی ایران، ترکیه و مصر به عنوان نمونه های مورد مطالعه انتخاب شده اند. نتایج پژوهش نشان می دهد که هر سه کشور اصل آزادی بیان را به رسمیت شناخته اند اما حدود و محدودیت های اعمال شده بر این حق تحت تاثیر عوامل دینی، سیاسی، امنیتی و فرهنگی متفاوت است. در ایران آزادی بیان در چارچوب موازین اسلامی و حقوق عمومی تعریف شده است. در ترکیه با وجود ساختار نسبتا سکولار، مسائل امنیتی و سیاسی بر نحوه اجرای آزادی بیان تاثیرگذار است. در مصر نیز تحولات سیاسی سال های اخیر موجب افزایش محدودیت های رسانه ای و نظارت بر فعالیت های سیاسی شده است. در مجموع یافته های پژوهش نشان می دهد که آزادی بیان در کشورهای اسلامی مطلق نبوده و دولت ها تلاش می کنند میان آزادی های عمومی و حفظ امنیت و نظم اجتماعی تعادل برقرار کنند.

کلیدواژه ها:

آزادی بیان ، حقوق اساسی ، حقوق عمومی ، کشورهای اسلامی ، قانون اساسی ، ایران ، ترکیه ، مصر ، آزادی مطبوعات ، حقوق شهروندی