مسئولیت تضامنی تولید کننده و والدین در قبال خسارات ناشی از محتوای مضر تولید شده توسط هوش مصنوعی برای کودکان

پیشرفت هوش مصنوعی مولد چالش های نوینی در نظام مسئولیت مدنی ایجاد کرده است، به ویژه زمانی که محتوای مضر تولید شده توسط این سیستم ها به کودکان آسیب می زند. ویژگی هایی همچون خودمختاری، پیش بینی ناپذیری و عدم شفافیت الگوریتمی پدیده جعبه سیاه اثبات رابطه سببیت و تقصیر را بر اساس نظریه سنتی با دشواری اساسی مواجه ساخته است. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با هدف تبیین مبانی مسئولیت تضامنی تولید کننده و والدین در قبال چنین خساراتی در نظام حقوقی ایران انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که قوانین پراکنده موجود نظیر قانون مدنی، قانون مسئولیت مدنی و قانون جرایم رایانه ای فاقد چهارچوبی اختصاصی و کارآمد برای این حوزه هستند و رویه قضایی نیز با تشتت آرا مواجه است. از منظر فقه امامیه، قواعد «تسبیب»، «لا ضرر» و «اجتماع اسباب» می تواند مبنای مستحکمی برای مسئولیت تضامنی تولیدکننده (به عنوان سبب (مقدم)) و والدین به عنوان مباشر فراهم کننده دسترسی فراهم آورد. همچنین اسناد بین المللی مانند قانون هوش مصنوعی اتحادیه اروپا و اصل منفعت عالیه کودک موید اتخاذ رویکردی حمایتی و مبتنی بر مسئولیت محض و تضامنی است. نتیجه آن که پذیرش مسئولیت تضامنی با لحاظ درجه تقصیر هر یک از دو عامل، ضمن جبران کامل و سریع خسارت، کودک انگیزه های پیشگیرانه را نیز تقویت می کند.

کلیدواژه ها:

مسئولیت تضامنی ، هوش مصنوعی مولد ، محتوای مضر ، حقوق ، کودک ، والدین تولیدکننده